De Montfortblog

Catechese in de school bij Maria (5)

2012-01-29T21:59:00.001+01:00

Commentaar op De Ware Godsvrucht van Montfort (90 - 110)

Niet elke devotie is waardevol

Het valt op dat Montfort − geroemd om zijn Mariaverering− oproept om kritisch te staan tegenover mariadevoties. Hij stelt het scherp: erzijn devotievormen die je een verkeerde kant op sturen. De bijvoeglijkenaamwoorden die hij gebruikt doen de aandacht scherpen: "de verheven enhechtgefundeerde devotie" (60, 62), "de authentieke devotie"(90), de "waarachtige devotie"(91); dit tegenover "de onechtedevoties" (90), "een verkeerde devotie" (90). Zijn soms 'vierkante'manier om bepaalde mensen te tekenen doet denken aan het optreden van profetenin de bijbel, soms van Jezus zelf, en ik vermoed dat hij dit wou.

‘Ware’ godsdienstigheid

Waar haalt hij die aanmatiging vandaan om te beweren dathij de echte authentieke devotie
predikt? In de nummers 60-89 geeft hij deverantwoording: "wij beschikken over geen
ander uitgangspunt dan wat in debijbel staat − namelijk het dubbele gegeven:
vooreerst dat God naar de mensenis toegekomen en vervolgens de wijze waarop Hij het
deed. Devotie ofgodsdienstigheid is het inspelen van de mens op het aanbod van God en
wat ditlaatste betreft heb je geen keuze. Wel kan je op verschillende wijzen antwoorden,
minder of meer intens, maar kiezen voor een andere wijze van met God om te gaanis
utopie. Vandaar de woordkeuze ‘ware’ devotie, andere godsdienstigheid spruitvoort uit
het zich inbeelden van een andere ‘god’ en dit komt veel voor.

Je herinnert je misschien nog dat de eigenlijke titel vanhet boekje van Montfort
waarschijnlijk “Voorbereiding op het Rijk van Jezus” was.Bij hem is devotie niets
anders dantoegewijdheid aan dit Rijk. Het franse woord dévotion geeft dit goed weer:
sedévouer betekent zich toeleggen op, meewerken aan.
Om maximaal daartoe tekomen − zo herhaalt Montfort op diverse wijzen − is Maria
een kostbare hulp.

Eendelicate terminologie

In het Nederlandse vertaling heb ik het woord faux (fausses dévotions) weergegeven met
onecht in de betekenis vanbedrieglijke devoties. Zij gaan vaak uit van een verwrongen
of zelfseigengemaakt godsbeeld. Let op uitdrukkingen die Montfort hanteert: “Ik noem
zeven soortenonechte mariavereerders en mariadevoties: 1) de criticasters,
2) deangstvalligen, 3) de oppervlakkigen, 4) de arroganten, 5) de wispelturigen,
6)de schijnheiligen, 7) de baatzuchtigen.” De schrijver wil geen polemiek op gang brengen,
maar doet wel nadenken. Hetgaat om een probleem zo oud als de straat en vormt dan
ook een centraal thema doorheende hele bijbel: de mensen beelden zich een God in
die niet bestaat. Dat is dereden van hun onechte devoties.

Montfort bedrijft hier zeker geen hoogdravende theologiemaar wil duidelijk zijn en gaat er
soms scherp tegenaan (de nummers 92-104). Hoge dunk van zichzelf, nodeloze angst,
zich inbeeldendat bepaalde riten volstaan, onstandvastig zijn als weerhanen, schijn
hooghouden, denken je God kunt afkopen… allemaal houdingen die zo menselijkzijn,
dat je soms iets van jezelf erin terugkent!

Scherpe portretten

De criticasterszijn trots op hun geleerdheid en inzicht. Zij gaan ervan uit dat zij gelijkhebben
en de anderen ongelijk. Zij willen wel aanvaarden dat God Maria bij zijnplan heeft betrokken,
maar zijn het grondig oneens over gebaren of handelingen dieer uitdrukking aan geven.
Daarom ook vinden zij haast elke vorm vanvolksvroomheid belachelijk. Zij hebben een
eigenaardig mensbeeld: het is alsofzij ervoor terugschrikken om het lichaam te
betrekken met geloofsinzichten.

De angstvalligen zijn bang dat ze de Zoon tekort doendoor de moeder te vereren, en dat
daarom mariaverering afgoderij is. Zijbegrijpen niet dat een gebed tot de heilige
Maagd een middel kan zijn om des teinniger met Jezus om te gaan.

De oppervlakkigen gaaneen tegengestelde kant uit: hun mariaverering beperkt zich tot
uiterlijke dingen.Montfort geeft voorbeelden: “Ze raffeleneen serie rozenhoedjes af,
wonen zonder aandacht verschillende missen bij,lopen zonder devotie mee inprocessies,
worden lid van verenigingen, maar vergeten hun leven te beteren…” Wathen aantrekt bij
devotie is het ‘erbijhoren’ en niet waar het eigenlijk om gaat.

De arroganten stellenzich voor dat uiterlijke praktijken volstaan: “Onder het voorwendsel
dat zevereerders van de heilige Maagd zijn, slapen zij rustig voort in hun slechte
gewoonten en doen weinig moeite om zich te verbeteren. Zij rekenen er op datGod hun
wel zal vergeven… Zij vereren de heilige Maagd, zo beweren ze, want zijdragen het
schapulier, bidden iedere dag zeven Onze Vaders en zeven Weesgegroeten,soms
zelfs het rozenhoedje…. Dat volstaat, zo redeneren ze, en verwijzen naarverhalen die ze
gehoord of ergens gelezen hebben; waar of niet waar, dat doeter niet toe...”

“De wispelturigen vererende heilige Maagd nu weer wel, dan weer niet, juist zoals het hun
invalt. Zehebben momenten van vurigheid, maar ook inzinkingen. Vandaag zou men zeggen
datzij tot alles bereid zijn om haar te dienen, morgen kent men ze niet meerterug… “Ze zijn
net zo veranderlijk als de maan.” Zij hebben er geen benul vandat ze bij hun doopsel een
verbond zijn aangegaan, of zitten er weinig mee in.

Voor een portret van de schijnheiligen beperkt de schrijver zich tot enkele woorden, maar
zezijn voldoende duidelijk. Met hun devotiepraktijken willen zijn zich latendoorgaan voor wie
ze niet zijn. Ze willen gezien worden en doorgaan als vromemensen. Hun devotie staat
gericht op de mensen, heeft niets vangodsdienstigheid maar eerder van zelfverheerlijking.

De baatzuchtigennemen een toevlucht tot Maria alleen als ze in nood zijn: het winnen
van een proces,een dreigend gevaar, een ziekte, ... “anders denken ze niet aan
haar”, zoverduidelijkt Montfort. Als zij echt toegewijd zijn aan het Rijk van Jezus, zozal hij
verderop zeggen, dan mogen zij volop rekenen op de moederlijke zorg vanMaria.

De waarachtige devotie

Waaraan dan ken je waarachtige mariadevoties terug? Letwel, hij geeft eigenschappen
aan, nog niet waarin zij bestaan.

Innerlijk. Waremariadevotie spruit voort uit een juist inzicht in Gods handelen met mensen
enin de rol die Hij aan Maria toebedeelt. Dit inzicht leidt tot achting voor haaren
gehechtheid aan haar.

Teder.Ware mariadevotie vloeit voortuit eenvoud en vertrouwen. Jezus zelf ligt aan
de basis ervan, toen Hijnamelijk, van op het kruis, aan Maria de opdracht gaf moeder te
zijn voor de leerling en Hij aan de leerling vroeg om haarals zodanig te aanvaarden.
Zij is een kostbaar geschenk voor de zwakkeleerlingen van alle tijden.
Een moeder-kindrelatie wordt gekenmerkt door een verregaandvertrouwen.
Bij tij en ontij rekent het kind terecht op zijn moeder. Als eennoodsituatie zich voordoet,
werpt het zich in haar armen.

Heilig. Door je op een juiste manier tot Maria te richten, wordtzij werkzaam bij je.
Denk terug aan de wijze waarop Montfort de zendingweergeeft die Maria
van de heilige Geest ontving: “Laat uw deugden wortelschieten in mijn geliefden,
om ze te doen groeien van deugd tot deugd, vangenade tot genade” (34).
Je gaat meer en meer op haar gelijken, zij ‘vol vangenade’.

Standvastig.De ware mariadevotie helpt jeom staande te blijven in je geloof
en je niet door invloeden van buiten af vande wijs te laten brengen. Gods woord,
zijn belofte, is de hoeksteen van je gebed,je vertrouwen. Op momenten vanwispelturigheid,
van angsten of droefgeestigheid komt Maria te hulp. Zijversterkt je vertrouwen in
God en ondersteunt zo je standvastigheid.

Belangeloos. Vanuit je Godvisie en je wil om je in te zetten voor dekomst van zijn Rijk
weet je wat het belangrijkste is. Je doel is niet later opde beste plek, aan de rechter of
linker hand van Jezus, te mogen zetelen maarom nu met Hem mee te werken
aan een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Je staat aande zijde van Maria
(beschikbaar als zij) op de Calvarieberg, evengoed als bij debruiloft in Cana.

Dat is godsdienstigheid ten top, maar wie is daartoe in staat?
Laat dit duidelijk zijn: alleen kan je het niet, maar toch kan je ertoe komen.
Montfort zal kostbare middelen aangeven, daarover zal het de volgende keer gaan.

Frans Fabry

Niet elke devotie is waardevol - WG 60.62.90.91

2012-01-29T21:42:00.001+01:00

Montfort roept ons op om kritisch te staan tegenover mariadevoties.
We lezen:

60. Tot nu toehebben we iets gezegd over de noodzakelijkheid
van de devotie tot deallerheiligste Maagd.
Met Gods hulp zal ik verderop aangeven waarin die devotie bestaat.
Maar eerst behandel ik enkelebasiswaarheden,
die licht zullen werpen op de verheven en hecht gefundeerdedevotie,
die ik bekend wil maken.

62. Indien wijdus deze hecht gefundeerde devotie tot de allerheiligste Maagd verspreiden,
dandoen wij dat enkel en alleen om die tot Jezus Christus
des te beter ingang tedoen vinden. Wij beogen niets anders
dan een gemakkelijk en gewaarborgd middelaan te reiken om Jezus Christus te vinden.
Als de devotie tot de heilige Maagdons van Jezus Christus verwijderde,
zouden wij ze moeten verwerpen als eenduivelse begoocheling. Maar het tegendeel is waar.
Zoals ik al eerderaangetoond heb en nog verder zal duidelijk maken,
is deze devotie voor onsenkel noodzakelijk om ten volle Jezus Christus te vinden
en Hem innig lief tehebben en trouw te dienen.

90. Deze vijfwaarheden zijn vooropgesteld.
Nu moeten we meer dan ooit

de authentieke devotietot de allerheiligste Maagd uitkiezen.
Er zijn namelijk tegenwoordig
meeronechte devoties tot de heilige Maagd dan ooit,
en licht zou men ze voor echtkunnen houden. De duivel, valsemunter als hij is,
geslepen en geroutineerd inhet bedrog, heeft al menigeen
door een verkeerde devotie tot de allerheiligsteMaagd misleid en in het verderf gestort.
Van die opgedane duivelse ervaringmaakt hij dan ook dagelijks gebruik
om nog veel anderen naar de hel te slepen.Hij zet hen aan enige gebeden af te rammelen
en wat uiterlijke praktijken te beoefenen;op die manier geeft hij hun een goed gevoel
in hun zondig leven en wiegt hij zein slaap. Gewoonlijk maakt een valsemunter alleen
maar goud en zilver na,hoogst zelden andere metaalsoorten; dit zou de moeite niet lonen.
Zo ook diekwaadaardige geest. Hij vervalst niet zozeer andere devoties,
maar bijvoorkeurdie tot Jezus en Maria: de devotie tot de heilige Communie
en de devotie tot deheilige Maagd. Deze beide immers zijn tussen de andere devoties
wat goud enzilver betekenen tussen de overige metalen.

91. Het zal dusvan het grootste belang zijn, dat we ten eerste de onechte devoties
tot deallerheiligste Maagd onderscheiden om ze te kunnen vermijden;
en de echte, omons die eigen te maken. Ten tweede, dat we weten welke praktijk
te midden van zoveeluitingen van waarachtige devotie tot de heilige Maagd de beste is
en haar hetmeest aangenaam, God de grootste glorie verschaft
en onszelf het meest heiligt.Daarop zullen wij ons dan gaan toeleggen.

'Ware' godsdienstigheid

2012-01-29T21:39:00.002+01:00

Bij hem is devotieniets anders dan toegewijdheid aan dit Rijk.

Het franse woord dévotion geeft dit goed weer:

se dévouer betekent zich toeleggen op,meewerken aan.

Om maximaal daartoe te komen

− zo herhaalt Montfort op diversewijzen −

is Maria een kostbare hulp.

Een delicate terminologie

2012-01-29T21:33:00.000+01:00

Let op uitdrukkingen die Montfort hanteert: “Iknoem zeven soorten onechte mariavereerders en mariadevoties: 1) decriticasters, 2) de angstvalligen, 3) de oppervlakkigen, 4) de arroganten, 5)de wispelturigen, 6) de schijnheiligen, 7) de baatzuchtigen.” De schrijver wil geenpolemiek op gang brengen, maar doet wel nadenken. Het gaat om een probleem zooud als de straat en vormt dan ook een centraal thema doorheen de hele bijbel:de mensen beelden zich een God in die niet bestaat. Dat is de reden van hunonechte devoties. Montfort bedrijft hier zeker geen hoogdravende theologiemaar wil duidelijk zijn en gaat er soms scherp tegenaan. Hoge dunk van zichzelf, nodeloze angst, zich inbeeldendat bepaalde riten volstaan, onstandvastig zijn als weerhanen, schijnhooghouden, denken je God kunt afkopen… allemaal houdingen die zo menselijkzijn, dat je soms iets van jezelf erin terugkent!

Scherpe portretten - WG 92 - 104

2012-01-29T21:29:00.001+01:00

We lezen met u:

92. Ik noem zevensoorten onechte Mariavereerders
en Mariadevoties: 1) de criticasters, 2) deangstvalligen,
3) de oppervlakkigen, 4) de arroganten,
5) de wispelturigen, 6)de schijnheiligen, 7) de baatzuchtigen.

93. De 'criticasters' zijn over het algemeentrots
op hun geleerdheid, kritische geesten,
erg ingenomen met hun eigeninzichten.
In wezen hebben ze wel enige verering voor de heilige Maagd,
maar zeleveren kritiek op bijna alle praktijken van verering
van de heilige Maagd, dieeenvoudige mensen op eenvoudige en onberispelijke wijze
aan die goede moederopdragen; dat ligt hun namelijk niet.
Alle wonderen en verhalen, doorgeloofwaardige schrijvers vermeld

of aan kloosterkronieken ontleend, die van debarmhartigheid
en macht van de allerheiligste Maagd getuigen, trekken zij intwijfel.
Wanneer zij eenvoudige, nederige mensen zien neerknielen voor eenaltaar
of beeld van de heilige Maagd of soms op de hoek van een straat
om daartot God te bidden, dan kunnen ze dat nauwelijks verdragen.
Zij beschuldigen henzelfs van afgoderij, alsof die mensen hout of steen aanbaden.
Wat hen zelfbetreft, zo zeggen zij, zij houden niet van die uiterlijke devotiepraktijken.
Zij zijn niet zo onnozel om alles te geloven wat er over de heilige Maagd
aanfabeltjes en vertelseltjes wordt opgedist. Wanneer men hun melding maakt
van deprachtige lofprijzingen, door de heilige Vaders tot de heilige Maagd gericht,
dan antwoorden ze: Dat zijn redenaars. Die hebben overdreven.
Ofwel ze leggenhun woorden averechts uit. Voor dit soort onechte vereerders,
hoogmoedige enwereldse lieden moet men erg oppassen;
ze doen ontzetend veel kwaad aan deverering van de allerheiligste Maagd.
Want onder het mom alleen de misbruikenervan uit te roeien,
slagen ze erin de mensen afdoend te vervreemden van dedevotie zelf.

94. De 'angstvalligen' zijn bang dat ze de Zoon onteren door de moeder te vereren
en datde verheffing van de laatste een vernedering voor de eerste betekent.
Zijzouden niet dulden dat men, om de heilige Maagd te huldigen,
de alleszinsgerechtvaardigde lofprijzingen van de heilige Vaders gebruikte.
Ternauwernoodkunnen zij het verdragen, wanneer er voor een altaar van de heilige Maagd
meermensen neerknielen dan voor het heilig Sacrament,
alsof het één in strijd ismet het ander; alsof het gebed tot de heilige Maagd
niet evengoed een gebed istot Jezus Christus door haar. Zij willen niet dat men zo veel
over de heiligeMaagd spreekt en zo dikwijls tot haar bidt. Hier volgen enige
van hungebruikelijke uitspraken: Waarvoor dienen al die rozenhoedjes,
broederschappenen uiterlijke devoties tot de heilige Maagd?
Daarin schuilt heel watonwetendheid. Op die manier maakt men van onze godsdienst
een komedie. Neen,geef mij maar de vereerders van Jezus Christus - zij noemen Hem,
tussenhaakjes, dijkwijls zonder het hoofd te ontbloten.
Neem uw toevlucht tot JezusChristus, Hij is onze enige middelaar.
Preek Jezus Christus: dat is tenminsteiets degelijks. In deze woorden,
die zeker een kern van waarheid bevatten,schuilt echter een groot gevaar wegens
de toepassing ervan om de devotie tot deallerheiligste Maagd te verhinderen.
Het is namelijk een sluwe, duivelselistigheid onder voorwendsel van het nastreven
van een groter goed. Want hoemeer we de allerheiligste Maagd eren,
des te meer we Jezus Christus eren. We erenhaar immers alleen
maar om Jezus Christus beter te eren: we gaan alleen tothaar,
zoals men zich op weg begeeft om bij het einddoel aan te komen, en dat isJezus.

95. De heiligeKerk volgt het voorbeeld van de heilige Geest.
Zij zegent eerst de heilige Maagd,en daarna Jezus Christus:
“Gezegend zijt gij onder de vrouwen
en gezegend is devrucht van uw schoot, Jezus” (Lc 1,42).
Niet dat de heilige Maagd de meerdereof zelfs maar de gelijke van Jezus Christus is.
Dat zou een onduldbare ketterijinhouden. Maar wel dat men, om Jezus Christus
volmaakter te zegenen, eerstMaria dient te zegenen.
Laten we dus met alle ware vereerders, tegen haarangstvallige vereerders in, zeggen:
Maria, gij zijt gezegend onder alle vrouwenen gezegend is de vrucht van uw schoot, Jezus.

96. De 'oppervlakkigen' zijn mensen voor wie dehele verering van de allerheiligste Maagd
opgaat in uiterlijke praktijken. Zijvoelen alleen iets voor de uiterlijke kant van de verering
voor deallerheiligste Maagd omdat zij geen geest van ingekeerdheid bezitten.
Zeraffelen een serie rozenhoedjes af, wonen zonder aandacht verschillende missenbij,
lopen zonder devotie mee in processies, worden lid van al haarbroederschappen;
maar ze vergeten hun leven te beteren, hun hartstochten tebeteugelen
en de deugden van deze zeer heilige Maagd na te volgen.
Wat henaantrekt in de devotie is het gevoelige ervan, niet het degelijke.
Wanneer zijdan ook bij hun praktijken geen gevoelsindrukken ondergaan,
menen zij tot nietsmeer te komen, gaan zich miskend voelen:
ofwel houden zij er helemaal mee op,ofwel handelen zij met vlagen.
De wereld is vol van dit soort oppervlakkigevereerders.
En juist deze lieden staan het meest kritisch tegenover mensen vangebed,
die zich op het innerlijke toeleggen als op het wezenlijke;
alverwaarlozen ook dezen niet een bescheiden vorm van uiterlijkheid
die altijdgepaard gaat met waarachtige devotie.

97. De 'arroganten' zijn zondaars die zich doorhun hartstochten laten meeslepen
of wereldse mensen die hun hoogmoed of gierigheidof onkuisheid
of dronkenschap of opvliegendheid of gevloek of kwaadsprekerij ofonrechtvaardigheid enz.,
onder de schone naam van christen en vereerder van deheilige Maagd camoufleren.
Onder het voorwendsel dat ze vereerders van deheilige Maagd zijn, slapen zij rustig voort
in hun slechte gewoonten en doenzij weinig moeite om zich te verbeteren.
Zij rekenen er op dat God hun wel zalvergeven. Ze zullen niet zonder biecht sterven
en verloren gaan, omdat ze hetrozenhoedje bidden, zaterdags vasten,
lid zijn van de Broederschap van deheilige Rozenkrans of van het Schapulier
of van een van haar Congregaties, hetschapulier dragen of het kettinkje
van de heilige Maagd enz. Zeg hun niet dathun devotie slechts duivels bedrog is,
een verderfelijke arrogantie, goed omhen verloren te doen gaan
want dat willen zij niet geloven. God is goed enbarmhartig, zeggen ze.
Hij heeft ons toch niet geschapen om ons te verdoemen.

Er is geen mens die niet zondigt. Zij zullen niet zonder biecht sterven.
Eeneerlijk “ik heb gezondigd” (2 S 12,13) bij de dood is voldoende.
Trouwens, zijvereren de heilige Maagd, dragen het schapulier,
bidden iedere dagonberispelijk en in alle bescheidenheid zeven onzevaders
en zeven weesgegroetenter ere van haar, soms zelfs het rozenhoedje
en het officie van de heiligeMaagd, ze vasten enz. Om hun beweringen kracht bij te zetten
en zich nog meerte verblinden, komen ze dan met verhalen die ze gehoord
of in boeken gelezenhebben; waar of niet waar, dat doet er niet toe.
Die verhalen doen geloven datbepaalde personen die zonder biecht in doodzonde
waren gestorven, maar dietijdens hun leven enige gebeden
of oefeningen van devotie tot de heilige Maagdverricht hadden,
echt uit de dood zijn opgewekt om nog te kunnen biechten.
Ofwel bleef hun ziel wonderbaarlijk in hun lichaam tot ze hun biecht haddengesproken.
Ofwel kregen ze door de barmhartigheid van de heilige Maagd
bij hundood berouw en vergiffenis van God en werden daardoor gered.
Welnu, datzelfdehopen zij ook.

98. Niets is zoverwerpelijk onder christenen dan een dergelijke duivelse arrogantie.
Kan menimmers nog volhouden dat men de heilige Maagd werkelijk liefheeft en eert,
wanneer men Jezus Christus, haar Zoon, door zijn zonden kwetst, doorsteekt,
kruisigt en meedogenloos beledigt? Indien Maria door haar barmhartigheid
dergelijke lieden geregeld zou redden, zou zij de misdaad wettigen
en meehelpenhaar Zoon te kruisigen en te beledigen. Wie zou zoiets durven denken?

99. Ik beweer datiemand die aldus de devotie tot de allerheiligste Maagd misbruikt,
de heiligsteen meest gefundeerde na die tot de Heer i
n het allerheiligste Sacrament, eenafschuwelijke heiligschennis begaat,
en wel de grootste en minst vergeeflijkena die van de onwaardige Communie.
Ik geef toe: om werkelijk vereerder te zijnvan de heilige Maagd is het niet absoluut
noodzakelijk zo heilig te zijn datmen elke zonde vermijdt, hoe wenselijk dat ook zou zijn.
Maar op zijn minstmoeten we toch (en let goed op mijn woorden),
ten eerste, het oprechtevoornemen hebben om minstens iedere doodzonde te vermijden,
die de Moederevenzeer beledigt als de Zoon; ten tweede, zich inspannen
om de zonde tevermijden; ten derde, zich bij broederschappen aansluiten,
het rozenhoedje, deheilige rozenkrans bidden of een ander gebed, vasten op zaterdag enz.

100. Dat iswonderlijk doeltreffend om een zondaar tot bekering te brengen,
al is hij nogzo verstokt. En indien mijn lezer zo iemand is, ook al zweeft hij
met één voetboven de afgrond, dan raad ik hem dit middel aan.
Maar dan op voorwaarde dathij deze goede praktijken alleen beoefent om van God,
door bemiddeling van deheilige Maagd, de genade van het berouw
en de vergeving van zijn zonden teverkrijgen, en tevens de kracht
om zijn slechte gewoonten te overwinnen. Nietom maar rustig in zijn zondige staat
voort te leven, ondanks de verwijtendestem van zijn geweten,
het voorbeeld van Jezus Christus en de heiligen, en devoorschriften van het heilig Evangelie.

101. De 'wispelturigen' vereren de heilige Maagdnu weer wel, dan weer niet,
juist zoals het hun invalt. Ze hebben momenten vanvurigheid, maar ook inzinkingen.
Vandaag zou men zeggen dat zij tot allesbereid zijn om haar te dienen,
morgen kent men ze niet meer terug. Eerst willenze alle devoties tot de heilige Maagd
tegelijk gaan beoefenen en ze laten zichdan ook bij alle mogelijke broederschappen
inschrijven. Maar achteraf komen zede voorschriften ervan niet trouw na.
Ze zijn net zo veranderlijk als de maan.Vandaar dat Maria hen om hun wispelturigheid
evenals de maansikkel onder haarvoeten legt. Ze zijn dan ook niet waardig
tot de dienaren van die getrouweMaagd gerekend te worden,
want dezen bezitten trouw en standvastigheid alserfdeel.
Men kan beter niet zoveel gebeden en devotiepraktijken op zich nemen
en er weinig verrichten, maar dan wel met liefde en trouw, ondanks wereld,duivel en vlees.

102. Er zijn nogandere onechte vereerders van de heilige Maagd,
namelijk de 'schijnheiligen'. Deze bedekken hunzonden en slechte gewoonten
onder de mantel van die getrouwe Maagd, om zo in deogen van de mensen
door te gaan voor wat ze niet zijn.

103. Dan zijn erook nog 'baatzuchtigen', die alleenmaar hun toevlucht nemen
tot de heilige Maagd om een proces te winnen, aan eengevaar te ontsnappen,
van een ziekte te genezen of voor een andere dergelijkenood;
anders zouden ze niet eens aan haar denken. Beiden zijn onechtevereerders,
onaanvaardbaar voor God en Zijn heilige Moeder.

104. We mogen erdus wel voor oppassen, dat we niet behoren bij de groep criticasters
die nietsgeloven en op alles iets aan te merken hebben; bij de angstvalligen
die uiteerbied voor Jezus Christus bang zijn dat ze de heilige Maagd te veel vereren;
bij de oppervlakkigen wier hele devotie uit louter uiterlijke praktijkenbestaat;
bij de arroganten die een onwaarachtige Mariadevotie voorwenden
entegelijk in hun zonden gedompeld zijn; bij de wispelturigen die door hunlichtzinnigheid
telkens weer van devotiepraktijk veranderen of ze bij de minstebekoring laten varen;
bij de schijnheiligen die lid worden van broederschappen
en de kentekens van de heilige Maagd dragen om voor deugdzaam door te gaan;
entenslotte bij de baatzuchtigen die alleen maar hun toevlucht
tot de heiligeMaagd nemen om van lichaamskwalen bevrijd te worden
of tijdelijke goederen teverwerven.

De waarachtige devotie - WG 105 - 110

2012-01-29T21:13:00.000+01:00

Waaraan ken je dan waarachtige mariadevoties terug?

Let wel, Montfort geeft eigenschappen aan, maar nog niet waarin zij bestaan.

We lezen in de Ware Godsvrucht:

105. Na de onechtedevoties tot de heilige Maagd
ontmaskerd en veroordeeld te hebben,

moeten we nuin het kort de echte omschrijven.

Deze is 1) innerlijk, 2) teder, 3) heilig,
4)standvastig en 5) belangeloos.

106. Ten eerste,de ware devotie tot de heilige Maagd

is 'innerlijk'.Ze komt voort uit de geest, uit het hart.

Ze groeit uit de eerbied die men deheilige Maagd betoont,
uit het hoge denkbeeld dat men zich

over haarwonderdaden gevormd heeft en uit de liefde die men haar toedraagt.

107. Ten tweede,zij is 'teder', vol vertrouwen in deallerheiligste Maagd,

zoals een kind dat heeft in zijn goede moeder. In groteeenvoud,

met overgave en tederheid neemt zo iemand zijn toevlucht tot haar
bijal zijn stoffelijke en geestelijke noden.

Altijd en overal, in alleomstandigheden roept hij de bijstand in van zijn goede moeder:

in zijn twijfelsom verlicht te worden; in zijn afdwalingen
om weer op het goede pad gebracht teworden;

in bekoringen om gesteund te worden; in zwakke momenten om gesterkt teworden;

na een val om overeind geholpen te worden; in ogenblikken vanontmoediging
om bemoedigd te worden;

bij gewetensangsten om ervan bevrijd teworden; bij de kruisen,

zorgen en tegenslagen van het leven om getroost teworden.

Kortom, bij alles wat hem naar lichaam en ziel kan overkomen,
is Mariasteeds zijn toevlucht,

zonder dat hij bang hoeft te zijn dat hij deze goedemoeder daarmee lastig valt
of Jezus Christus mishaagt.

108. Ten derde, deware devotie tot de heilige Maagd is 'heilig'.
Ze brengt iemand ertoe de zondete vermijden,

de deugden van de allerheiligste Maagd na te volgen,
vooral haardiepe nederigheid, levendig geloof, blinde gehoorzaamheid,
voortdurend gebed,algehele versterving, hemelse zuiverheid, vurige liefde,
heldhaftig geduld,engelachtige zachtmoedigheid en hoogverheven wijsheid.
Dat zijn immers de tienvoornaamste deugden van de allerheiligste Maagd.

109. Ten vierde,de ware devotie tot de heilige Maagd is ook 'standvastig'.

Zebevestigt een mens in het goede en bewerkt dat zo iemand zijn oefeningen vangodsvrucht

niet licht achterwege laat. Hij wordt erdoor versterkt in zijnverzet tegen de wereld

met haar gebruiken en opvattingen, tegen het vlees metzijn problemen en driften,

tegen de duivel met zijn bekoringen. Een echtevereerder van de heilige Maagd

is dan ook allerminst wispelturig, droefgeestig,angstvallig of vreesachtig.

Zeker, ook hij valt en maakt wel eens eenverandering mee
in de gevoelige beleving van zijn devotie.

Maar als hij valt,dan steekt hij zijn hand uit naar zijn goede moeder en staat weer op.

Enwanneer hij smaak noch gevoelige godsvrucht meer gewaar wordt,
maakt hij zichdaarover niet ongerust.

De rechtvaardige en trouwe Mariavereerder leeft immersvan het geloof in Jezus en Maria

en niet van zijn zintuiglijk gevoel.

110. Ten vijfde,de ware devotie tot de heilige Maagd is tenslotte 'belangeloos'.

Onder haarinvloed zoekt men niet zichzelf, maar God alleen in Zijn heilige Moeder.

Eenechte Mariavereerder dient deze verheven Koningin niet uit baatzucht ofeigenbelang,

niet voor zijn tijdelijk of eeuwig, zijn lichamelijk of geestelijkwelzijn,

maar uitsluitend omdat zij het waard is dat men haar, en in haar Godalleen, dient.

Hij bemint Maria niet uitgerekend vanwege de gunsten die hij vanhaar ontvangt of verwacht,

maar vanwege haar eigen beminnelijkheid.

Vandaar dathij haar even trouw bemint en dient in tegenzin

en dorheid als in gevoeldevertroosting en vurigheid.
Hij heeft haar evenzeer lief op Calvarië als op debruiloft van Kana.

Op stap met de heilige Montfort (1)

2012-01-13T21:00:00.001+01:00

Montfort en zijn tijd

Deheilige Montfort - voluit Louis-Marie Grignion de Montfort - heeft geleefd van1673 tot 1716. Allemaal lang geleden. Men kan zich dus de vraag stellen: heeftde heilige Montfort ook voor onze tijd nog een betekenis? Welke is zijn boodschapen kunnen we ook nu in deze snel evoluerende tijd daarmee nog iets aanvangen.

Montfortleefde tijdens de tweede helft van de regeerperioide van Lodewijk XIV(1643-1715). Het was het schitterendste tijdperk in de geschiedenis vanFrankrijk dat op het gebied van wetenschap, kunst en letteren (Corneille,Molière, Racine), taal, zeden en mode de toon aangaf in de omliggende landen.Na 1667 voerde Lodewijk evenwel een groot aantal oorlogen die de economieuitputten en ook de luxueuze levensstijl van het hof slorpte veel geldmiddelenop. Frankrijk werd in de tijd van Montfort dan ook geconfronteerd meteconomische crisissen, hongersnoden (hongerwinter van 1709), een terugloop vanhet bevolkingsaantal en een groeiende politieke oppositie. Het was tevens deperiode van de laatbarok. Bekende tijdgenoten van Montfort: componisten: Bach(1685-1750) en Händel (1685 -1759); schilder: Watteau (1684-1726); pausen:Innocentius XII (1691-1700) en Clemens XI (1700-1721).

Montfortheeft geleefd in de beginperiode van de moderne tijd, een tijd van groteuitvindingen. Een van de karakteristieken van die tijd van ‘verlichting’bestond erin dat de intellectuelen begonnen na te denken en vanuit hun verstandbeslissingen gingen nemen. Ook Montfort ontsnapte daaraan niet en kwam aldenkend tot een nieuw inzicht, een nieuwe samenvatting van het geloofsgegeven.

Delevensgeschiedenis van Montfort zullen we schetsen aan de hand van enkelebelangrijke data, meer bepaald de schokmomenten, de scharniermomenten van zijnleven.

Geboorte en jeugd

Montfortwerd geboren op 31 januari 1673 te Montfort-sur-Meu (Bretagne) als tweede kindin het gezin van een godvruchtig advocaat. Hij beleefde een weinig vrolijkekindertijd in Iffendic. Daarna studeerde hij humaniora aan het St.-Thomascollegevan de Jezuïeten te Rennes, waar hij een ernstig en verstandig student bleek tezijn.

Montfort besluit om priester te worden

Op19 jarige leeftijd neemt Montfort het besluit om priester te worden, maar dananders dan de priesters van die tijd. Hij besloot om naar Parijs te gaan, omweg te trekken van zijn familie naar ‘het land dat Ik u beloofd heb’. Hij wildehiermee bewust in de voetsporen van Abraham treden en zich zo helemaal voor Godopenstellen. Op de brug van Cesson, buiten Rennes, nam hij afscheid van zijnfamilie. Aan de eerste bedelaar die hij tegenkwam gaf hij zijn portefeuille,aan een tweede hetgeen hij nog overhad en met een volgende verwisselde hij vankleren. Daarbij ging hij uitdagend voor God staan en zei: “Gij zegt: Trek weg,dus ik ga.” Montfort was ervan overtuigddat wat God tegen Abraham gezegd had, nog altijd waar was. Hij is nog steedsdezelfde God. Als ge u durft toevertrouwen aan Hem, laat Hij u niet in desteek.

Montfortstudeerde theologie aan de Sorbonne in Parijs. Evenwel niet in het echteseminarie. Hij trok in bij een gemeenschap van arme seminaristen. Daar geraaktehij door het vele vasten en boetedoen in levensgevaar. In het ziekenhuis genashij op wonderbare wijze … volgens sommigen door een aderlating, volgens anderendoor toedoen van enkele weldoende dames die zagen dat hij ondervoed was en hemte eten gaven.

Op stap met de heilige Montfort (2)

2012-01-13T20:49:00.001+01:00

Priesterwijding op 5 juni 1700 op 27-jarige leeftijd

Montfortvroeg aan de overste van het seminarie om niet langer naar de Sorbonne tehoeven voor de lessen. Hij verkreeg het verlof voor de zelfstudie van deSulpicianen, die gespecialiseerd waren in de opleiding van priesters. Hij heeftde bijbel toen grondig bestudeerd en die jaren van zelfstudie waren voorMontfort van beslissende aard. Op aanraden van zijn geestelijke leidsman,mijnheer Lesschassier, en ofschoon hij zich er zelf nog niet klaar voor voelde,heeft hij zich op 27-jarige leeftijd in de St-Sulpicekerk te Parijs latenpriester wijden. Een scharniermoment in zijn leven.

Tijdensde eerste drie jaren van zijn priesterleven trad Montfort nog niet op devoorgrond. Pas daarna gaan we hem als verkondiger, als missionaris herkennen.Hij ging eerst onder de armen wonen, in armenhuizen. Hij vertoonde zoals Jezuseen voorliefde voor de armen, de uitgestotenen van de maatschappij. Vergeetniet dat we in de tijd leefden van Louis XIV, de Zonnekoning, die leefde in deweelde van Versailles. Deze wilde een stralende maatschappij waarin geen plaatswas voor marginalen. De straten werden schoongeveegd en het veegsel belandde inarmenhuizen.

Indergelijke tehuizen is Montfort gedurende drie jaar aalmoezenier geweest. Hijging ervan uit dat God een voorliefde had voor de armen. En als geen ander keekhij ernaar uit dat God bij hem zijn intrek zou nemen. Om daartoe kans te maken,moest hij dus wel vrijwillig in armoede gaan leven. Datzelfde zal hijverwoorden in zijn levensgeheim, de toewijding. Eén van de hoofddoelen van zijntoewijding bestaat erin je radicaal arm te maken.

Dezedrie jaren van Montforts leven zou je kunnen samenvatten als een contemplatieve fase waarin hij de tijdgebruikte om Gods handelen te overpeinzen en om uit te zoeken welke zijn plaatsdaarin was. Op het einde van die periodeschrijft hij zijn boekje ‘De Liefde vande Eeuwige Wijsheid’ waaruit volgend citaat: ‘U bent zo schoon en zoliefelijk, U hebt mij voor zoveel kwaad behoed en mij met zoveel weldadenoverladen. En toch wordt u zo genegeerd en misprezen. Hoe zou u dan willen datik zwijg?’ Vanaf dit moment treedt hij naar buiten en wordt hij de actievemissionaris.

Het keerpunt: het Pinksteren van Montfort (1703)

Montfortzat onder een trap in Parijs, de Rue du Pot de Fer. Onder die trap heeft hijeen hoogtepunt beleefd. Die plaats fungeerde voor hem als een cenakel, waar hijteruggetrokken en al biddend tot het inzicht kwam van wat hem te doen stond.Daar riep hij rond zijn 30^ste de vraag uit: “Hoe wilt ge dat ikzwijg!”. Een scharniermoment in zijn leven: de contemplatieve man schiet inactie en gaat God verkondigen.

Hijwordt een rondtrekkend volksmissionaris. Vaak stuitte hij daarbij op detegenwerking van Jansenistische overheden, gemakzuchtige zielzorgers envrijdenkers. Maar het volk gaf hem de naam van ‘le bon père de Montfort’. Hijwas een onweerstaanbaar redenaar en deed met zijn preken in heel West-Frankrijkhet geloofsleven heropbloeien. Alom richtte hij kruisen op langs de Bretonsewegen.

Romereis

In1706, op zijn 33^ste werd Montfort voor het eerst door de bisschopvan Poitiers uit diens bisdom weggestuurd. Montfort besloot naar de paus(Clemens XI) te gaan en hem te vragen hem op missietocht te sturen naar hetFranse buitenland, vooral Canada en India. Maar de paus ging op dat verzoekniet in en stuurde hem terug naar Frankrijk. Daar was er immers werk genoeg.Montfort was gehoorzaam aan de paus en bleef in Frankrijk. Tussen 1706 en 1710ontpopte hij zich inderdaad tot die onverdroten missionaris en volkspredikantdie een eigen evangelisatiestijl ontwikkelde en zich daarbij door niemand ofniets liet afschrikken. Zeker acht keer heeft hij moeilijkheden gehad met eenbisschop. Het feit dat hij met gezag sprak leverde hem vaak problemen op. Vijfkeer werd er een aanslag op hem gepleegd. In 1712 ontsnapte hij ternauwernoodaan de dood.

Pontchâteau

In1710 beleefde Montfort in Pontchâteau weer een scharniermoment. Daar had hijeen vijftiental parochies in de omgeving gemobiliseerd om mee te werken aan deoprichting van een calvarieberg. Daarbij moest hij er ook voor zorgen dat diemensen voldoende te eten hadden. Op 14 september, het feest van dekruisverheffing, wilde hij de calvarieberg inzegenen. Daags tevoren ontving hijevenwel een bericht van de bisschop van Nantes waarin die hem verbood om dekruisberg in te zegenen.

Erwaren toen al 20.000 mensen verzameld. Die nacht is hij nog te voet naar Nantesgegaan - een afstand van 45 km - en trof er in de vroege ochtend de bisschop.Maar deze liet zich niet overhalen om zijn verbod in te trekken. Het was eenpolitieke kwestie. Montfort werd ervan beschuldigd dat hij een fort aan hetbouwen was om een invasie van de Engelsen te vergemakkelijken. De kruisberg isgelukkig nooit helemaal afgebroken. Hij staat er nog en vormt nog steeds eenvan de grote bedevaartplaatsen van Bretagne.

Montfortis na die ontgoocheling op retraite gegaan bij de Jezuïeten in Nantes en pas ophet einde van de retraite vertelde hij hen wat er allemaal gebeurd was. Zewaren erover verwonderd in wat voor vrede die man leefde.

Op stap met de heilige Montfort (3)

2012-01-13T20:29:00.005+01:00

Rijp voor God

Rond1712-1713 werd hij het slachtoffer van een vergiftigingspoging die bijna fataalafliep. Hij overleefde ze, maar zijn gezondheid was gekraakt. Hij voorvoeldedat hij niet lang meer zou leven.

Vandan af is Montfort tot aan zijn dood in 1716 veel gaan schrijven. Hij wildezijn ontdekkingen met God niet met zich in zijn graf meenemen. Dat was ook deperiode van zijn rijpheid, zijn volwassenheid.

Bekendewerken van hem:

- DeLiefde van de Eeuwige Wijsheid (rond 1702)

-Brief aan de vrienden van het Kruis

-Het Mariageheim

-Verhandeling over de Ware Godsvrucht tot Maria (1712)

- DeBrandende Bede

-Kantieken

-Het geheim van de Rozenkrans.

Overlijden

Op28 april 1716, op drieënveertigjarige leeftijd is Montfort tijdens een missiein Saint-Laurent-sur-Sèvre overleden. Hij is er in de parochiekerk begraven.

Zaligverklaring - Heiligverklaring

Naeen nauwkeurig onderzoek wordt in 1858 officieel erkend dat de geschriften vanMontfort stroken met de leer van de Kerk. In 1888 verklaart Leo XIII Montfortzalig en kort na de tweede wereldoorlog, op 20 juli 1947, wordt hij door PiusXII heilig verklaard. In 1996 plaats Johannes Paulus II hem op de kalender vande universele Kerk. In datzelfde jaar vervroegde de paus op eigen initiatief zijnpastorale reis in Frankrijk met één dag en ging er bidden bij het graf van deheilige.

De eigen evangelisatiestijl van Montfort

2012-01-12T21:28:00.001+01:00

Zijnhoofdbedoeling bestaat erin de christenen eraan te herinneren dat God eenberoep doet op iedere gedoopte. Hij legt uit hoe God de gedoopte uitnodigt om,samen met Hem het werk, in gang gezet bij Abraham en in een definitieve fasegebracht door Jezus Christus, tot voltooiing te brengen. “Laten wij onze nek inhet gareel van Jezus Christus steken,” zo schrijft Montfort, “onze schouderseronder zetten en de Wijsheid, dat is Jezus Christus, dragen” (WG 240). In eenwereld waar vaak duisternis heerst, moeten de gedoopten ‘lichtdragers’ zijn.Met uiteenzettingen en aan de hand van concrete devotiepraktijken leert hijzijn publiek hoe Maria een uitstekende hulp is om ‘intiem’ te worden met Jezusen je samen met Hem in te zetten voor de zaak van God. Daartoe zijn wegeroepen.

Ontdekking van de Ware Godsvrucht

2012-01-12T21:19:00.002+01:00

DeWare Godsvrucht (1712-1715) is niet alleen het beroemdste werk van Montfort,maar ook het meest relevante voor zijn geestelijke en intellectueleontwikkeling. Het is verschenen in minstens 400 uitgaven in meer danvijfentwintig talen. Het merkwaardige aan dit manuscript is dat het zo langverborgen gebleven is. Meer dan 70 jaar heeft het ergens gelegen, bedolvenonder stof en spinrag. Tijdens de Franse revolutie heeft men het in een kistverstopt en met enkele andere voorwerpen op een akker begraven.

Toendie turbulente jaren voorbij waren werd het opnieuw op een boekenplankweggeborgen. Pas op 29 april 1842 werd het ontdekt en herkend als afkomstig vande stichter. Bij de vondst werd vastgesteld dat de eerste en de laatstebladzijden van het manuscript verdwenen waren. Ze zijn ook nooit teruggevonden,zodat niemand de titel kent die Montfort voorzien had.

Hetboek bevat bijna zijn gehele boodschap rond de devotie tot Maria. Het is geenverhandeling die thuishoort in het theologische genre. Zo gebruikte hij minderrationele argumenten dan wel beelden en vergelijkingen die het volk konbegrijpen. Daarbij had Montfort wel steeds de essentie voor ogen: JezusChristus. De godsvrucht tot de Allerheiligste Maagd staat volledig in functievan de volmaaktere godsvrucht tot Jezus Christus.

“Doormiddel van de allerheiligste Maagd Maria is Jezus Christus in de wereld gekomenen door middel van haar ook moet hij in de wereld regeren.”

Het denken van Montfort

2012-01-10T19:41:00.000+01:00

“DeWare Godsvrucht is geen tovermiddel, maar ze is de weerslag van een heilige. Enheiligen weten meer dan wij, ze zien helderder. Ze zijn helderziende in de dingenvan God.” (Kardinaal Danneels)

Inzijn boekje De Liefde van de EeuwigeWijsheid wijdt Montfort een heel hoofdstuk aan het plan van God om deschepping te redden en om aan de schepping een heel nieuwe wending te geven.Jezus, de Wijsheid, neemt het besluit: “Nu ga Ik naar de mensen toe”. Ditvinden we ook terug in het exodusverhaal waar God de vader zegt: “Ik heb hetgeklaag van mijn volk gehoord, ik daal af.” Om dat plan uit te voeren kiest hijonder de mensen Maria uit, om aan dit plan een definitieve wending te geven.

Wat Godbeloofd heeft voert Hij uit

Hoeziet Montfort nu het handelen van God? God is in de geschiedenisbinnengetreden. Daaraan is een lange tijd van voorbereiding voorafgegaan.Omstreeks 1800 jaar vóór Christus heeft God zich tot Abraham gericht en 1800jaar later liet Hij Christus zelf in de wereld komen. Die menswording is inGods plan eigenlijk al begonnen met Abraham. Hij zei tegen Abraham: “Trek wegen ik ga van u een volk maken.” Een belofte.

Endoorheen de hele geschiedenis zien we, dat als God zijn woord geeft, Hij zich‘kleeft’ aan degenen aan wie hij zijn belofte doet. Abraham is op zwerftochtgegaan. Hij heeft zijn geloof in die belofte van God doorgegeven aan Isaak enJacob. Zij hadden op hun zwerftocht door het leven niets anders in handen dandie belofte van God. Hun geloof was: wat God belooft voert hij ook uit. Ook allijken de omstandigheden dit op het eerste gezicht tegen te spreken. In Egyptebelandde het volk van God immers in de slavernij.

Godsplan belet blijkbaar niet dat het sinds Abraham met ups en down vooruitgaat.Toen de nood het hoogst was richtte God zich tot Mozes: “Ik heb het geklaag vanmijn volk gehoord. Ik daal af. Ga naar Farao en ga pleiten voor mijn volk.” MetMozes kwam er weer zo’n scharnierpunt in de geschiedenis. Met hem wordt het‘Verbond’ tot stand gebracht.

Maarondanks dit verbond raakt het volk toch weer op de dool. Er wachtte hen eenverblijf van veertig jaar in de woestijn (40 jaar was toen eenmensenleven). Ook nadat ze het ‘BeloofdeLand’ waren binnengetrokken, wisselden momenten van euforie en van tegenslagelkaar af: na hoogtepunten met de koningen Saul, David en Salomo, waren er ookdieptepunten.

Eenabsoluut dieptepunt was de ballingschap naar Babylonië en de verwoesting van detempel van Jeruzalem met de vernietiging van de ark van het verbond. In dieperiodes van ontrouw en vertwijfeling stonden er evenwel profeten op die eraanherinnerden dat God zijn woord steeds gestand houdt. Het is immers ook eenconstante in Gods handelen met de mensen dat Hij zijn doel bereikt ondanksmenselijke zwakheid of ernstige hindernissen.

Denkend aanallen richt God zich tot enkelen

Uiteen groep van armen, van getrouwen, isuiteindelijk Maria geboren en ook aan Maria zal God een belofte doen: Degenedie uit u zal geboren worden, zal de Messias zijn. In Jezus komt inderdaad hetNieuwe en Altijddurende Verbond tot stand. Hier breekt Gods plan met de mensendefinitief door.

Montfortvraagt zich af hoe God nu eigenlijk handelt en wat hij uit zijn gedragslijn kanafleiden. Hem frappeert dat God zich doorheen zijn hele plan, doorheen de helemensengeschiedenis richt tot één enkel mens. Hij richt zich, denkend aan allemensen, tot Abraham, tot Mozes, tot Maria. God richt zich daarbij niet in deeerste plaats tot de meest begaafde mensen. In het plan van God wordt nietgekeken naar de menselijke kwaliteiten of gebreken. Mozes stond niet bekend alseen goed redenaar, hij stotterde. Maria kwam voort uit de Anawim, de kleinen,degenen die niet op eigen krachten steunen, die alles verwachten van God.

God steltzich ‘afhankelijk’ op

Denkendaan allen richt God zich dus tot enkelen. Bovendien gaat God niet naar demensen met een overvloed aan geschenken, maar hij richt zich tot mensen metvragen, uitnodigingen, oproepen. God stelt zich afhankelijk op. Hij neemt hetinitiatief en vraagt: wilt gij… Dit is het Godsbeeld van Montfort. Hij is eenvragende God. Hij dringt aan.

“Hier ben ik.”

Eenander aspect in dit hele schema van het handelen van God is dat, hoewel hij eenvragende God is, er eigenlijk maar één antwoord mogelijk is. Het antwoord isstereotiep: “Hier ben ik.” Zowel Abraham als Mozes zeggen het. Maria zegt: “Ziede dienstmaagd van de Heer.” Het is de gelovige die positief antwoordt op devraag van God. Toen hij in de wereld trad, zei ook Jezus: “Hier ben ik om uwwil te volbrengen.” Dat is dan ook het kerngebed dat Montfort ingewerkt heeftin zijn Toewijding, de hernieuwing van de doopbeloften: hier ben ik.

Maria, dekortste weg tot Jezus

Mariaheeft duidelijk haar plaats in het grote werk van God. In het Kanaverhaal zijnzowel Jezus als Maria aanwezig. Maria ziet dat het feest dreigt te mislukken enze richt zich tot Jezus. Maar hij antwoordt: “Vrouw, wat heb ik en jij daarmee temaken. Mijn uur is nog niet gekomen.” Bij Johannes betekent het uur het aanbreken van de invulling van hetverlossingsplan. Maria is degene die aan God de kans geeft om eindelijk datplan uit te voeren. Ze treedt binnen in het verlossingswerk, in het handelenvan Jezus.

Enhelemaal op het einde van het verhaal staat er: ‘Dat was het begin van Jezus’tekenen, te Kana in Galilea. Hij openbaarde zijn heerlijkheid en zijnleerlingen geloofden in Hem.’ Dit wil zeggen: Hij openbaarde wie Hij was in datgrote plan van God, die eindelijk zijn nieuw en eeuwig verbond tot stand gaatbrengen. Maria was aanwezig in Kana bij het begin van het geloof van deleerlingen.

Enook wanneer het uur van Jezus gekomen is, staat ze daar weer. Net op het momentdat het geloof van de leerlingen ernstig aan het wankelen is, staat Maria samenmet Johannes onder het kruis en krijgt ze van Jezus op Golgotha een nieuwezending: “Vrouw, ziedaar uw zoon”, die aan het wankelen is, die steun nodigheeft, die nog moet groeien in zijn geloof. En tot Johannes zegt Hij: “Ziedaaruw moeder.” Montfort heeft zich sterkgebaseerd op de zending die Maria heeft bij de gelovigen.

Inde Handelingen van de Apostelen zienwe hoe Maria heel concreet haar plaats inneemt temidden van de leerlingen dieaarzelden in hun geloof. Maria was erbij toen, tijdens het pinkstergebeuren, deKerk is geboren en de leerlingen nieuwe mannen werden, mannen die door Godwerden bewoond. Montfort reflecteert hierop en heeft dezelfde situatie inetappes doorlopen en heeft gezegd: God is in mij komen wonen. Dat is mogelijkvoor ieder van ons. Montfort wijst ons daartoe een gemakkelijke weg en diegemakkelijke weg loopt via Maria.

In de voetsporen van Montfort

2012-01-10T19:23:00.000+01:00

Drieordes leven van de inspiratie verschaft door hun stichter de heilige Montfort:

Missionarissen van het gezelschap van Maria (Montfortanen)

Dochters der Wijsheid

Broeders van Sint-Gabriël

Catechese in de school bij Maria (4)

2011-12-02T21:23:00.001+01:00

Commentaar op de Ware Godsvrucht van Montfort (60 – 89)

De heilige Montfort geeft zelf deinleiding: “Tot nu toe hebben we iets gezegd over de noodzakelijkheid van dedevotie tot de allerheiligste Maagd. Met Gods hulp zal ik verderop aangegevenwaarin die devotie bestaat. Maar eerst behandel ik enkele basiswaarheden, dielicht zullen werpen op de verheven en hechtgefundeerde devotie, die ik bekendwil maken” (60).

Jezus Christus

Laat ik beginnen met een misvatting: meerderen denken dat bij MontfortMaria in het centrum van de belangstelling staat, dit is gewoon fout. Hij isformeel: een devotie die niet Jezus Christus als einddoel heeft is onjuist enmisleidend. Een prachtige Jezus-belijdenisvloeit uit zijn pen. Het is de moeite waard om bij elk onderdeel te blijvenstilstaan en het je eigen te maken:

“Hij is de enige meester om ons te onderwijzen, de enige heer waarvanwij afhankelijk dienen te zijn, het enige hoofd waarmee wij verenigd moetenworden. Wij hebben geen ander model om ons naar te voegen, geen anderegeneesheer die ons genezen kan, geen andere herder die ons voeden moet. Hij isde enige weg die ons moet leiden, de enige waarheid om te geloven, het enigeleven dat ons groeikracht moet geven, kortom: ons enige alles in alles dat onsgenoeg moet zijn. Er is onder de hemel geen enkele andere naam gegeven waardoorwij gered moesten worden dan de naam Jezus. God heeft geen enkel ander fundament gelegd voor onsheil, onze volmaaktheid en verheerlijking dan Jezus Christus…”(61).

En hij besluit: “Indien wij dus deze hechtgefundeerde devotie tot deallerheiligste Maagd verspreiden, dan doen wij dat enkel en alleen om die totJezus Christus des te beter ingang te doen vinden. Wij beogen niets anders dan een gemakkelijk en gewaarborgd middel aante reiken om Jezus Christus te vinden” (62). Dit uitgangspunt dien je vast te houden als dedevotie wilt begrijpen die onze auteur aanreikt. Het is een eerste pijlerwaarop hij steunt.

Echter, deze pijler staat niet zo maar in het lege, los van alles. Hoebeslissend ook, hij vormt een deel van een groots ‘bouwwerk’, de ondernemingvan God ten voordele van de mensen. Hierbij vormt Maria een schakel die je nietkan wegdenken zonder het christendom te verminken. Bovendien, verderop zal hijaanduiden dat zelfs iedere gedoopte een kostbare schakel vormt. Vanuit ditinzicht zal hij gaan spreken over waregodsvrucht, ware gods-dienst –dienst aan God.

De onwetendheid hieromtrent heeft hem zozeer aangegrepen, dat hij zijnlezers uit het oog verliest en – in een aangrijpend gebed tot Jezus – zijnbeklag doet over het feit dat menige verantwoordelijke van de catechese de‘noodzakelijke band’ niet kent tussen Jezus en Maria. Hij stort zijn hart uiten zegt dingen die hij in het openbaar waarschijnlijk anders zou formuleren,minder kwetsend voor sommige geleerden, maar ze staan op papier en iedereenkan ze lezen. Het is een klacht van meerdere bladzijden. Voor degenen die hetboekje hebben: het zijn de nummers 63 tot 67.

Je hebt ‘ja’ gezegd

Je hebt ‘ja’ gezegd, en daarom behoor je aan Jezus toe, en doe je ookniet zo maar wat je wilt. Een uitspraak als deze roept ongetwijfeld, nu nogmeer dan vroeger, opstandigheid op: de vrije wil is toch een van de hoogste menselijkewaarden!

Is dat zo: omdat ik christen ben, doe ik niet meer wat ik wil? Aan ditsoort bevraging gaat de catechese misschien te gemakkelijk voorbij. Maar toch,als christen kies je – en het is zo dat je bij elke keuze andere mogelijkhedenlaat vallen en je doet dus niet meer zo maar wat je wilt. Is men er zich vanbewust dat men bij de doop - en bij dehernieuwing van de doopbeloften – een vrije keuze maakt, dat het zelfs om eenverbond gaat, een ‘contract’ als het ware aangaat?

Ter herinnering. Het doopselstaat in de lijn van de roepingen doorheen de hele Bijbel? En op dat punt isGod niet veranderd – zo onderstreept Montfort. Denkend aan vele anderen, heeftHij zich in het verleden tot enkelingen gericht, en Hij doet dat nog steeds.Bij je doop richtte Hij zich tot jou, maar dacht tegelijk aan de velen die jijop je levensweg kunt ontmoeten, die Hij , dankzij jou, kan bereiken. Hij vraagtje: wil je mijn medewerker zijn, wil je de gist zijn in het deeg, het zout opde aarde? Door ‘ja’ te antwoorden gebeurt er iets wonderbaars: God die zich aanjou bindt, en jij aan Hem. Dat is de doopgenade. Deze verbintenis dien jelevend te houden en dit beoogt de devotie die Montfort aanreikt: de doopgenadedagelijks activeren.

Met beelden – her en der uit de evangelies geplukt – verwoordt Montfortde roeping van de gedoopte. Met zijn ja-woordis hij vrijwillige medewerker geworden van Jezus Christus. Ik citeer hier weereen stukje waar je niet te vlug overheen moet lezen: “…Om dezelfde redenvergelijkt de Heilige Geest ons met bomendie in het veld van de Kerk langs de genadewateren zijn geplant en die op huntijd vruchten moeten voortbrengen; met wijnrankenwaarvan Jezus Christus de wijnstok is en die goede druiven moeten opleveren;met een kudde waarvan Jezus Christusde herder is en die zich moet vermenigvuldigen en melk geven; met goede grond, door God bebouwd, waarinhet zaad zich vermenigvuldigt en dertig-, zestig- of honderdvoudig opbrengt.Jezus Christus heeft de onvruchtbare vijgenboomvervloekt en de onnutte knecht – diezijn talent niet productief maakte – veroordeeld. Uit dit alles blijkt welduidelijk dat Jezus Christus van ons, schamele schepselen, enige vrucht wilontvangen: onze goede werken…” (68).

“Slaven”?

In deze context snijdt Montfort een heikel punt aan waar velen overstruikelen, vroeger misschien nog meer dan nu: hij benadert een bepaaldeslavernij op positieve wijze. Laten we eerst niet vergeten dat Montfort enzijn tijdgenoten slavernij kenden. Toen bestond de slavernij nog. In de tijd datMontfort schreef stond de haven van Nantes (in West-Frankrijk waar hij actiefwas) bekend voor zijn handel in ‘ebbenhout’, een verhullend woord voor hetverschepen van Afrikaanse slaven.

Toch gebuikt Montfort juist de term slaafom de christelijke dienstbaarheid in haar diepste vorm aan te duiden, eenvrijwillige en onbaatzuchtige inzet. Hij besteedt er meerdere bladzijden aan(de nummers 69 – 73) en haalt een reeks filosofische en bijbelse argumentenaan. Degenen die de tekst onder ogen hebben kunnen ze zelf doornemen en ze eenvoor een afwegen. Ik verwijs eenvoudignaar een menselijke ervaring en wijsheid, de liefde namelijk tussen tweemensen. Als zij trouwen vanuit berekening of persoonlijke voordelen najagen,dan heeft hun huwelijk geen stevige basis. Liefde echter verwekt dynamiek engeeft aan de plichten die eruit voortvloeien een heel andere kleur. Het spreekwoord “voor wat hoort wat” wordtnaar de achtergrond verschoven. Wees tegenover God gratis, zoals Hij gratis istegenover jou. Het is ook een belangrijk thema bij Paulus die trouwens de term slaaf toepast niet alleen op zichzelf,maar ook op Christus.

‘Toebehoren’ aan Maria?

Zoals ik hogerop al zei: Jezus Christus is een unieke pijler in het bouwwerk van God, maardeze pijler staat niet in de leegte: Hij is er voor de mensen. Zij vormen eentweede pijler, zo heeft God het gewild. Tussen beiden is een unieke band totstand gekomen, sinds Abraham. Dankzij het volle ja-woord van Maria is eeneeuwig en altijddurend verbond tot stand gekomen, onomkeerbaar.

Dankzij haar ja-woord van toen kunnen wij zelf dat verbond intreden. Ditgebeurt bij het doopsel. Daarom kunnen wij terecht zeggen dat haar ja-woord nogaltijd doorklinkt en voortduurt tot het Lichaam van Christus zijn vollegestalte heeft gekregen. De zaak van Christus is de zaak van Maria, enomgekeerd. Er kan geen tweespalt zijn tussen beiden. Maria verlangt nietsvuriger dan ons met haar Zoon te verenigen. Je kunt gerust zijn, zo redeneertMontfort, dienstbaarheid aan haar kan niet anders dan gericht staan opChristus. En hij aarzelt niet om de logica door te trekken: slaaf zijn voor Jezus Christus of voor Maria komt op hetzelfde neer, het is een vrijwillige enonbaatzuchtige inzet voor hetzelfde werk.

Door God aangeboden

De derde, vierde en vijfde waarheid die Montfort aanreikt (de nummers 78– 89) hangen nauw samen. Ik resumeer: wees eerlijk en overschat jezelf niet, zolaat hij verstaan. Zonder expliciete hulp van Maria is Godgericht levenmogelijk, maar wees verstandig en wend de hulp aan die Jezus, voor zijnsterven, zelf heeft aangeboden: “Dit is je moeder.”

Het is een gouden raad om Maria in je leven op te nemen, want – en ikgebruik een eerder aangehaalde bewoording – “als de Heilige Geest de wortel vanhaar deugden in je hart kan doen opschieten, ga je niet enkel Jezus Christusontmoeten zoals Hij is, maar Hij gaat meer en meer in jou tot leven komen; injou wordt dan een nieuwe mens geboren.”

Alvorens in te gaan op de wijzewaarop je meer en meer open komt te staan voor die werking van de HeiligeGeest, zal Montfort aanduiden waarin deze devotie zich onderscheidt van tal vanandere Mariadevoties, een belangrijk hoofdstuk waar we de volgende keer zullenop ingaan (90 – 118)

Frans Fabry

Jezus Christus WG 61 - 62

2011-11-30T15:36:00.001+01:00

Meerderen denken dat bij Montfort Maria in het centrum van de belangstelling staat, dit is gewoon fout. Hij is formeel: een devotie die niet Jezus Christus als einddoel heeft is onjuist en misleidend. En prachtige Jezus-belijdenis vloeit uit zijn pen. Het is de moeite waard om bij elk onderdeel te blijven stilstaan en het je eigen te maken.

We lezen daarom in de Ware Godsvrucht de nummers 61 en 62:

61. JezusChristus onze Verlosser, waarlijk God en waarlijk mens,
moet het einddoel vanal onze devoties zijn, anders zijn ze onjuist en misleidend.

Jezus Christus is “Alfa en Omega”(Apk 21,6), begin en einde van alles.
Naar het woord van de Apostel werken wijalleen maar
om “ieder mens tot volmaaktheid te brengen in Jezus Christus” (Ef4,13).
“In Hem alleen immers woont de gehele volheid van de godheid” (Kol 2,9)
en alle andere volheid van genaden, deugden en volmaaktheden.
“In Hem alleenworden wij gezegend met elke geestelijkezegen” (Ef 1,13).

Hij is de enige Meester om ons teonderwijzen, de enige heer waarvan wij afhankelijk dienen te zijn, het enige hoofdwaarmee wij verenigd moeten worden.
Wij hebben geen ander model om ons naar tevoegen, geen andere geneesheer die ons genezen, geen andere herder die onsvoeden moet.
Hij is de enige weg die ons moet leiden, de enige waarheid om tegeloven, het enige leven dat ons groeikracht moet geven, kortom: ons enigealles in alles dat ons genoeg moet zijn.
“Er is onder de hemel geen enkeleandere naam gegeven waardoor wij gered
moesten worden” (Hnd 4,12) dan de naamJezus.
God heeft ons geen enkel ander fundament gelegd voor ons heil,
onzevolmaaktheid en verheerlijking dan Jezus Christus.
Elk gebouw dat niet op dezevaste rots is gevestigd, is op drijfzand gefundeerd
en zal onvermijdelijk vroegof laat instorten.
Iedere gelovige die niet met Hem verenigd is als een rankmet de wijnstok,
zal afvallen en verdorren, alleen nog maar goed
om in het vuurgeworpen te worden (Joh 15,6).
Buiten Hem is alles slechts afdwaling, leugen,onrecht, nutteloosheid,
dood en veroordeling. Maar als wij in Jezus Christusleven en Jezus Christus in ons,
hebben wij geen veroordeling te vrezen (Rom8,1).
Noch engelen in de hemel, noch mensen op aarde, noch kwelgeesten in dehel,
noch enig ander schepsel kan ons schaden,
omdat het ons “niet kan scheidenvan de liefde van God,
die in Jezus Christus is” (Rom 8,39).

Door Jezus Christus, met JezusChristus en in Jezus Christus kunnen wij alles:
alle eer en glorie brengen aande Vader in eenheid met de heilige Geest;
volmaakt worden en voor onze medemenseen goede geur van eeuwig leven zijn.

62. Indien wijdus deze hecht gefundeerde devotie tot de allerheiligste Maagd verspreiden,
dandoen wij dat enkel en alleen om die tot Jezus Christus
des te beter ingang tedoen vinden. Wij beogen niets anders
dan een gemakkelijk en gewaarborgd middelaan te reiken om Jezus Christus te vinden.
Als de devotie tot de heilige Maagdons van Jezus Christus verwijderde,
zouden wij ze moeten verwerpen als eenduivelse begoocheling.
Maar het tegendeel is waar. Zoals ik al eerderaangetoond heb
en nog verder zal duidelijk maken, is deze devotie voor onsenkel noodzakelijk
om ten volle Jezus Christus te vinden en Hem innig lief tehebben en trouw te dienen.

De onwetendheid - WG 63 - 67

2011-11-30T15:22:00.001+01:00

De onwetendheid over de ware gods-dienst - dienst aan God, heeft Montfort zozeer aangegrepen, dat hij zijn lezers uit het oog verliest en - in een aangrijpend gebed tot Jezus - zijn beklag doet over het feit dat menige verantwoordelijke van de catechese de 'noodzakelijke band' niet kent tussen Jezus en Maria. Hij stort zijn hart uit en zegt dingen die hij in het openbaar waarschijnlijk anders zou formuleren, minder kwetsend voor sommige geleerden, maar ze staan op papier en iedereen kan ze lezen. Het is een klacht van meerdere bladzijden.

Je kan ze hieronder lezen zoals ze staan in het boekje van 'De Ware Godsvrucht'. Het zijn de nummers 63 tot en met 67.

63. Hier wend ikmij een ogenblik tot U, beminnelijke Jezus,
om mij bij Uw goddelijke Majesteitliefdevol te beklagen over het feit
dat de meeste christenen, zelfs degeleerdsten,
niet de noodzakelijke band kennen tussen U en Uw heilige Moeder.

Heer, U bent altijd met Maria enMaria is altijd met U.
Zij kan niet zonder U, want anders zou zij ophouden tezijn wat zij is.
Zij is door de genade zozeer omgevormd in U, dat zij niet meerleeft of bestaat.
U alleen, Jezus, leeft en heerst in haar volkomener dan inalle engelen en zaligen.
Als men eens wist hoeveel heerlijkheid en liefde U indit bewonderenswaardige
schepsel ontvangt, dan zou men voor U en voor haar heelandere gevoelens
koesteren dan nu. Zij is zo één met U, dat men nog eerder hetlicht zou kunnen
scheiden van de zon en de hitte van het vuur. Of nog sterker:men zou eerder
alle engelen en heiligen van U kunnen verwijderen dan de van Godvervulde Maria;
want zij bemint U vuriger en verheerlijkt U volmaakter dan alUw andere schepselen samen.

64. Is het danniet vreemd en betreurenswaardig, beminnelijke Meester,
als men de onwetendheiden duisternis ziet waarin de mensen op aarde
met betrekking tot Uw heiligeMoeder verkeren?
En nu spreek ik nog niet eens van afgodendienaars en heidenen,
want die kennen U niet, laat staan dat ze haar zouden willen kennen.
Ik bedoelzelfs geen ketters en schismatieken; die hebben zich immers van U
en van Uwheilige Kerk afgescheiden en daarom zullen zij er zich wel voor wachten,
Uwheilige Moeder te vereren. Neen, ik heb het over katholieke christenen,

zelfsover doctoren onder de katholieken; beroepshalve houden zij anderen
de waarheidvoor, maar van U en Uw heilige Moeder hebben ze enkel
een theoretische, dorre,onvruchtbare en vrijblijvende kennis.
Alleen bij hoge uitzondering handelen dieheren over Uw heilige Moeder
en de haar verschuldigde devotie; zogezegd omdatzij vrezen
dat men er misbruik van maakt en door een overdreven verering
van Uwheilige Moeder U beledigt. Zij zien of horen wel eens dat een of andere
vereerder van de heilige Maagd dikwijls op een tedere, krachtige enovertuigende
manier over de devotie tot die goede moeder spreekt, en verkondigtdat dit
een zeker, feilloos middel is, een korte en veilige, smetteloze envoortreffelijke
weg en een wonderlijk geheim om U volkomen te leren kennen enliefhebben.
Dan protesteren zij luidkeels tegen hem en met alle mogelijkedrogredenen
proberen ze hem aan te tonen, dat hij niet zoveel over de heiligeMaagd moet spreken:
dat er grote misbruiken in deze devotie zijn ingeslopen endat we ons best moeten
doen die uit te roeien. Het zou namelijk beter zijn overU te spreken
dan mensen te brengen tot devotie ten opzichte van de heiligeMaagd,
want van haar houden ze toch al genoeg.

Het gebeurt wel eens dat ze over degodsvrucht tot Uw heilige Moeder handelen,
maar dan niet om die ingang te doenvinden en ertoe over te halen,
maar om de misbruiken ervan uit te roeien.
Metdat al koesteren die heren geen greintje vroomheid of tedere genegenheid
jegensU, juist omdat ze niets voor Maria voelen.
De rozenkrans, het schapulier en hetrozenhoedje beschouwen ze als kwezelarij,
typisch voor onwetenden: men kan welzonder die dingen zalig worden.
Wanneer hun een Mariavereerder in handen valtdie het rozenhoedje bidt
of een andere devotievorm jegens haar beoefent,
danzullen zij hem weldra tot andere inzichten en gevoelens brengen;
ze raden hemaan de zeven boetpsalmen te bidden in plaats van het rozenhoedje,
en degodsvrucht tot Jezus Christus te beoefenen in plaats van die tot de heiligeMaagd.

Beminnelijke Jezus, zijn die mensennu werkelijk bezield met Uw geest?
Doen zij U een genoegen met zulk eenhandelwijze?
Kan men U een plezier doen wanneer men, uit vrees U te mishagen,
niet alle moeite doet Uw Moeder aangenaam te zijn?

Staat de devotie tot Uwheilige Moeder die tot U soms in de weg?
Eigent zij zich de haar bewezen eersoms zelf toe? Leeft zij in een wereld apart?
Is zij een vreemde die niets metU te maken heeft?
Is het U onaangenaam als men haar wil behagen?
En wie zichuit liefde aan haar wegschenkt, scheidt die zich af,
verwijdert die zich van deliefde tot U?

65. Maar,beminnelijke Meester, zelfs in de veronderstelling dat al die vragen
eenbevestigend antwoord moesten krijgen, dan zouden de meeste geleerden,
tot strafvoor hun hoogmoed, niet méér afstand nemen van de devotie
tot Uw heilige Moederen er zich niet méér onverschillig voor tonen dan ze nu al doen.

Bewaar mij, Heer, bewaar mij voorhun gevoelens en praktijken.
Laat mij enigszins delen in Uw gevoelens vandankbaarheid, hoogachting,
eerbied en liefde ten opzichte van Uw heiligeMoeder.
Want dan zal ik steeds meerleven als U en U van meer nabij volgen,
en zo U des te meer beminnen enverheerlijken.

66. Alsof ik tothiertoe nog niets ter ere van Uw heilige Moeder had gezegd,
“verleen mij de gunsthaar waardig te prijzen” (Bonaventura),
en dat ondanks al haar vijanden, die Uwvijanden zijn.
Laat mij hen, samen met de heiligen, uitdrukkelijk zeggen:
“WieGods heilige Moeder beledigt,
hoeft niet te rekenen op Zijn barmhartigheid”(Wilhelmus van Parijs).

67. Geef mij eenvurige liefde voor U, om zo van Uw barmhartigheid
een waarachtige devotie totUw heilige Moeder te verkrijgen
en de hele wereld daartoe aan te zetten.
Aanvaard daarom de brandende bede die ik samen met de heilige Augustinus
en Uwechte vrienden tot U richt:

“Gij zijt de Christus, mijn heiligevader, mijn liefdevolle God en machtige koning,
mijn goede herder, mijn enigemeester, mijn beste helper,
mijn schoonste welbeminde, mijn levensbrood, mijnpriester in eeuwigheid,
mijn gids naar het vaderland, mijn ware licht, mijnheilige zoetheid, mijn rechte weg,
mijn uitmuntende wijsheid, mijn pureeenvoud, mijn vreedzame eendracht,
heel mijn bescherming, mijn voortreffelijkerfdeel, mijn eeuwig heil.......

Christus Jezus, lieflijke Heer, waaromheb ik in heel mijn leven iets anders bemind,
waarom iets anders begeerd dan U,Jezus, mijn God?
Waar was ik wanneer ik in mijn geest niet met U was?

Al mijn verlangens, van nu af moetgij eindelijk ontvlammen

en in de Heer Jezus uitstromen; haast u, gij hebt totnu toe genoeg getalmd;
spoedt u waarheen gij gaat; zoekt wie gij zoekt. Jezus,
wie U niet bemint zij vervloekt; wie U niet bemint moge
met bittere ervaringenworden vervuld...

Lieve Jezus, heel mijn goedegezindheid die past bij het lofprijzen van U,
moge U beminnen, in U haarbehagen scheppen, U bewonderend aanschouwen.
God van mijn hart en mijn erfdeel,Christus Jezus, laat mijn hart zich losmaken
van zijn levensadem en moge Gij inmij leven,
en moge de levende vuurkool van Uw liefde mijn levensgeest doenontbranden
en groeien tot een volmaakt vuur;
moge het steeds branden op hetaltaar van mijn hart,
gloeien in mijn binnenste, vlammen in de geheime plekkenvan mijn ziel;
moge ik op de dag van mijn voleinding volmaakt bevonden wordenbij U. Amen.”

Ik heb hier dit prachtige gebed vande heilige Augustinus willen weergeven;
dan kunnen degenen die dit wensen,
hetdagelijks bidden om de liefde tot Jezus te vragen
die wij door de van Godvervulde Maria trachten te verkrijgen.

Je hebt 'ja' gezegd - WG 68

2011-11-30T15:15:00.001+01:00

Met beelden - her en der uit de evangelies geplukt - verwoordt Montfort de roeping van de gedoopte. Met zijn ja-woord is hij vrijwillige medewerker geworden van Jezus Christus.

Ik citer hier weer een stukje waar je niet te vlug overheen moet lezen ( WG 68):

"... Om dezelfde reden vergelijkt de heilige Geest ons met bomen die in het veld van de Kerk langs de genadewateren zijn geplant en die op hun tijd vruchten moeten voortbrengen; met wijnranken waarvan Jezus Christus de wijnstok is en die goede druiven moeten opleveren; met een kudde waarvan Jezus Christus de herder is en die zich moet vermenigvuldigen en melk geven; met goede grond, door God bebouwd, waarin het zaad zich vermenigvuldigt en dertig-, zestig- of honderdvoudig opbrengt. Jezus Christus heeft de onvruchtbare vijgenboom vervloekt en de onnutte knecht - die zijn talent niet productief maakte - veroordeeld. Uit dit alles blijkt wel duidelijk dat Jezus Christus van ons, schamele schepselen, enige vrucht wil ontvangen: onze goede werken..."

"Slaven"? WG 69 - 73

2011-11-30T15:05:00.001+01:00

Montfort snijdt een heikel punt aan waar velen over struikelen, vroeger misschien nog meer dan nu: hij benadert een bepaalde slavernij op positieve wijze. Laten we eerst niet vergeten dat Montfort en zijn tijdgenoten slavernij kenden. Toen bestond de slavernij nog. In de tijd dat Montfort schreef, stond de haven van Nantes (in West-Frankrijk waar hij actief was) bekend voor zijn handel in 'ebbenhout', een verhullend woord voor het verschepen van Afrikaanse slaven.

We lezen in deze context de nummers 69 tot en met 73 in de Ware Godsvrucht:

69. Op tweemanieren kan men in deze wereld aan een ander toebehoren
en aan zijn gezagonderworpen zijn: door gewone dienstbaarheid en door slavernij.
Daarom sprekenwij ook van een dienaar en van een slaaf.

Door dienstbaarheid, zoals diealgemeen voorkomt onder christenen,
verbindt men zich om een ander gedurendeeen bepaalde tijd ermee van dienst te zijn
tegen een bepaald loon of een zekerevergoeding.

Door slavernij is men totaal en voorde duur van zijn leven onderworpen aan een ander:
men moet dan zijn meesterdienen zonder daarvoor enige aanspraak te kunnen maken
op loon of vergoeding,als een van diens dieren waarover hij recht heeft van leven en dood.

70. Er zijn driesoorten slavernij: een natuurlijke, een gedwongen
en een vrijwillige slavernij.Alle schepselen zijn slaaf van God op de eerste manier:
“Van de Heer is deaarde en alles wat zij bevat” (Ps 24,1);
de kwelgeesten en de verdoemden zijnhet op de tweede, de rechtvaardigen en heiligen
zijn het op de derde manier.Deze laatste soort is de edelste vorm van slavernij,
aangezien ze God de meesteglorie verschaft. “God ziet naar het hart” (1 S 16,7),
vraagt het hart, noemtzichzelf dan ook de God van het hart of van de liefdevolle gezindheid.
Immers,door deze slavernij verkiest men God en Zijn dienst boven alles,
zelfs al zoude natuur er niet toe verplichten.

71. Er bestaateen hemelsbreed verschil tussen een dienaar en een slaaf.

1° Een dienaar geeft zijn meesterniet alles wat hij is, wat hij bezit en wat hij door anderen
of door eigenwerkzaamheid kan verkrijgen.
Maar een slaaf schenkt zich totaal aan zijnmeester,
met al wat hij heeft en nog verkrijgen kan, zonder de minsteuitzondering.

2° Een dienaar eist loon voor dediensten die hij zijn meester bewijst.
Maar al heeft een slaaf nog zonauwgezet, ijverig en hard gewerkt,
hij heeft niets te vorderen.

3° Een dienaar kan, wanneer hij wilof tenminste als zijn diensttijd om is,
bij zijn meester weggaan.
Maar eenslaaf heeft het recht niet om bij zijn meester weg te gaan wanneer hij wil.

4° Over zijn dienaar heeft eenmeester absoluut geen recht van leven of dood.
Indien hij hem dus zou doden alseen van zijn lastdieren,
zou hij een onrechtmatige doodslag begaan. Wel echterbezit een meester,
krachtens de wet, dit recht over zijn slaaf. Hij kan hemverkopen aan wie hij wil;
ofwel hem doden zoals hij - alle vergelijkingdaargelaten - met zijn paard zou
kunnen doen. 5° Tenslotte, een dienaar blijftslechts tijdelijk in dienst van zijn meester,
een slaaf echter voor altijd.

72. In demenselijke samenleving is er niets waardoor we meer aan een ander toebehoren
dan door slavernij. Zo is er ook onder christenen niets waardoor we volstrekter
aan Jezus Christus en Zijn heilige Moeder toebehoren dan door slavernij uit vrijewil.
Jezus Christus heeft ons hierin zelf het voorbeeld gegeven, want uitliefde tot ons
heeft Hij de “gestalte van een slaaf aangenomen” (Fil 2,7).
Ook de heilige Maagd; zij noemdezichzelf dienstmaagd en slavin van de Heer.
De Apostel noemt zich eershalve“slaaf van Christus” (Rom 1,1).
Meermalen worden de christenen in de heiligeSchrift
als “slaven van Christus” aangeduid. En volgens de juiste opmerking vaneen
belangrijk man betekende het woord servusvroeger alleen maar slaaf,
want dienaars zoals die van tegenwoordig bestondener toen nog niet.
Meesters hadden uitsluitend slaven of vrijgelatenen indienst.
Trouwens de Catechismus van het heilig Concilie van Trente
wil er geenenkele twijfel over laten dat wij slaven zijn van Jezus Christus
en noemt onsmet een ondubbelzinnige term mancipiaChristi, “slaaf van Jezus Christus”.

73. Daarvanuitgaande beweer ik dat wij Jezus Christus moeten toebehoren
en Hem dienen nietenkel als dienaren in loondienst, maar als slaven uit liefde.
Vanuit eenintense liefde geven wij onszelf en leveren wij ons over aan Hem om
Hem alsslaaf te dienen; en dat enkel en alleen voor de eer Hem toe te behoren.
Vóórhet Doopsel waren wij slaaf van de duivel.
Door het Doopsel zijn wij slaaf vanJezus Christus geworden.
Een christen is ofwel slaaf van de duivel ofwel “slaafvan Jezus Christus”.

'Toebehoren' aan Maria?

2011-11-30T14:56:00.001+01:00

Jezus Christus is een unieke pijler in het bouwwerk van God, maar deze pijler staat niet in de leegte: Hij is er voor de mensen. Zij vormen een tweede pijler, zo heeft God het gewild. Tussen beiden is een unieke band tot stand gekomen, sinds Abraham. Dankzij het volle ja-woord van Maria is een eeuwig en altijddurend verbond tot stand gekomen, onomkeerbaar.

Dankzij haar ja-woord van toen kunnen wij zelf dat verbonden intreden. Dit gebeurt bij het doopsel. Daarom kunnen wij terecht zeggen dat haar ja-woord nog altijd doorklinkt en voortduurt tot het Lichaam van Christus zijn volle gestalte heeft gekregen. De zaak van Christus is de zaak van Maria, en omgekeerd. Er kan geen tweespalt zijn tussen beiden. Maria verlangt niets vuriger dan ons met haar Zoon te verenigen. Je kunt gerust zijn, zo redeneert Montfort, dienstbaarheid aan haar kan niet anders dan gericht staan op Christus. En hij aarzelt niet om de logica door te trekken: slaaf zijn voor Jezus Christus of voor Maria komt op hetzelfde neer, het is een vrijwillige en onbaatzuchtige inzet voor hetzelfde werk.

Door God aangeboden - WG 78 - 89

2011-11-30T14:48:00.001+01:00

De derde, vierde en vijfde waarheid die Montfort aanreikt (de nummers 78 - 89) hangen nauw samen. Ik resumeer: wees eerlijk en overschat jezelf niet, zo laat hij verstaan. Zonder expliciete hulp van Maria is Godgericht leven mogelijk, maar wees verstandig en wend de hulp aan die Jezus, voor zijn sterven, zelf heeft aangeboden: "dit is je moeder."

Het is een gouden raad om Maria in je leven op te nemen, want - en ik gebruik een eerder aangehaalde bewoording - "als de Heilige Geest de wortel van haar deugden in je hart kan doen schieten, ga je niet enkel Jezus Christus ontmoeten zoals Hij is, maar Hij gaat meer en meer in jou tot leven komen; in jou wordt dan een nieuwe mens geboren."

Catechese in de school bij Maria (3)

2011-11-01T19:37:00.001+01:00

Commentaar op de Ware Godsvrucht (49 - 49)

Stel dat je van iemand houdt en hem iets moois wiltaanbieden, maar het wordt niet aanvaard, wat blijft er over van het geschenk?In de ogen van de gever een pijnlijk souvenir, bij degene voor wie het bedoeldwas, verdwijnt het gebaar in de prullenbak van het geheugen. Echter − metbewondering aanvaard – krijgt het geschenk zijn volle waarde, er gebeurtiets tussen de gever en de ontvanger, een verbondenheid komt tot stand of wordtversterkt.

Over de kloof heen

Ditis beeldtaal, maar ze kan helpen om de handelwijze van God ten voordele van demensen te verstaan. Het gaat inderdaad over een aanbod, zelfs meer: eenverbond. Maar er is iets bijzonders, beide partijen zijn totaal verschillend. Tussenhen in bevindt zich een onoverbrugbare kloof: de een is onzichtbaar en heeftgeen handen of voeten, de ander is van vlees en bloed. Hoe kunnen zij de handenin elkaar slaan, een verbond sluiten en uitvoeren? Enkel een God-mens zouhiertoe in staat zijn. In Jezus Christus is dat ook gebeurd. De schrijver vande Hebreeënbrief legt Hem dit betekenisvol gebed in de mond: “Slachtoffers engaven hebt Gij niet gewild, maar Gij hebt Mij een lichaam bereid. Brandoffersen zoenoffers konden u niet behagen. Toen zei Ik: Hier ben Ik…” Diezelfde Jezus heeft over de kloof heen eenweg geopend naar de Vader. Een nieuw en eeuwig verbond is tot stand gekomen ende uitvoering ervan kon doorgaan.

Steeds opnieuw naar de mensen komen

Hetis fout als men denkt dat met de dood en verrijzenis van Jezus het werk af is,wel is toen een definitieve kering ingezet. De weg naar een nieuwe hemel en eennieuwe aarde is toen geopend, maar die weg moet worden gegaan. Niemand echter kandit uit eigen kracht. Montfort zal het meermaals herhalen, Jezus Christus wasde redder en is het nog steeds. Hoe? Op dezelfde wijze als de eerste keer, zoantwoordt onze auteur, namelijk door steeds opnieuw naar de mensen te komen. Omdit te verstaan moet je even met hem mee denken.

“DoorMaria is de redding van de wereld begonnen, door Maria ook moet ze wordenvoltooid”
(49), zo stelt onze schrijver. Kan zij, die in de hemel is, hier opaarde bijdragen tot de voltooiing
van het werk door Jezus aangezet? Herinner je de bewoording die Montfort koos om de
zending te duiden die zij van God heeft meegekregen. “Uw vaste woonplaats isbij de mensen,
mijn uitverkorenen, mijn vrienden.” Als een goede moeder moetgij voor hen zorgen. Zoals gij biddend aanwezig was tussen de eerste leerlingenin het Cenakel, zo moet gij ook vandaag uw deugden wortel doen schieten bij ‘mijnvrienden’. Dan kan de kloof, ook vandaag, worden
overbrugd en kan Jezus telkensopnieuw mens worden in mensen.

Vijandschapen ‘goed nieuws’

“Hoe wilt Gij dat ik zwijg?”, zo riep Montfort - uit na zijn verworveninzicht - en werd een onvermoeibaar verkondiger. Velen zijn onwetend, zij zijnzich niet bewust van het verbond dat God hen aanreikt en staan niet open voorhet aanbod, daarom ook kan Hij niet krachtdadig in de wereld werkzaam zijn, zobesluit hij. Je moet aan God de volle ruimte geven, te beginnen bij jezelf.

Het kwade is niet minder aantrekkelijk dan het goede, schreef eens deheilige Beda, een doordenkertje. Inderdaad, als je erbij stilstaat krijg je deindruk dat het vaak om een strijd gaat tussen goed en kwaad. Je vindt dit reedsterug in het eerste boek van de bijbel. Montfort staat erbij stil en verwijst naar Genesis 3,15 waar, na dezondeval, God zich tot de verleider, de slang, richt: “Vijandschappen zal ikstellen tussen u en de vrouw, tussen uw geslacht en het hare; zij zal zelf uwkop verpletteren, en gij zult haar hiel belagen” (51). En het ontgaat Montfortniet dat dit blijvend is, want er wordt uitdrukkelijk verwezen naar hetnageslacht van de vrouw en het nageslacht van de verleider, een onverzoenlijkevijandschap, die duren zal tot aan het einde van de wereld, zo concludeert hij.

Een vijandschap wordt dus aangekondigd maar tegelijk een overwinning. Zo wordthier in de bijbel, na een ramp, ‘goed nieuws’ aan de mensen toegezegd, eenprofetie die haar vervulling zal krijgen in Jezus Christus, de Verlosser. De tweespalttussen de slang en de vrouw, aangekondigd in het eerste boek van de bijbel,vinden we terug in het laatste boek, de Apocalyps. Johannes beschrijft er debikkelharde strijd tussen de Vrouw en de Draak. Vrouw schrijf ik methoofdletter, zij verwijst tegelijk naar Maria en de Kerk. De Draak is de demon, de opposant. Tussen Genesis en Apocalypsligt de as waarrond de geschiedenis draait − van de gevallen en door Christus verlostemens.

De tijd waarin wij leven

Montfort neemt deapocalyptische schrijfstijl over, gekenmerkt door een sterke beeldtaal en rijk
aan symbolen. Hij beschrijft de heftige strijd tussen de vrienden van de 'demon'en de ‘vrienden
van God’ waar Maria voor opkomt en spreekt zijn geloof uit:
“Denederige Maria zal steeds de overwinning behalen over die hoogmoedige
en wel zovolkomen, dat zij hem de kop, dat broeinest van zijn hoogmoed, zalverpletteren.
Zij zal altijd weer zijn 'slangenlisten' aan het licht brengen,
zijn helse gezichten ontmaskeren en de aandacht van zijn duivelse raadgevingen
afleiden. Tot het einde van de tijden zal zij haar trouwe dienaren tegen zijnwrede klauw
beveiligen...” (54).

Vaak wordt het boek Apocalypsverstaan als een aankondiging van een fatale catastrofe,
het einde van dewereld. Dat is gewoon fout. Johannes geeft aan de gelovigen een sterke bemoedigingdoor. Het is een gelegenheidsgeschrift op een moment dat de christenen, onderkeizer Domitianus, de ergste vervolgingen moeten ondergaan, maar metstelligheid zegt
Johannes: dit is het einde niet! Christus zal ons door diemoeilijke tijd heen helpen, er zullen
zeker slachtoffers vallen, maar uiteindelijkzal Hij overwinnen. Merk de dubbele tijdsdimensie
op: de moeilijke tijd nu enhet verre perspectief van de eindoverwinning. In het stukje van
de WareGodsvrucht dat we hier lezen vind je beide dimensies terug. De uitdrukking ‘delaatste tijden’ verwijst tegelijk naar de tijd, ingezet met de dood enverrijzenis van Christus en die
van de uiteindelijke nieuwe hemel en nieuweaarde, de tijd dus waarin wij nu leven eveneens
als die van later.

In de tijd van nu hebben Mariaen haar nageslacht (de ‘vrienden van God’) een bijzondere taak:
“God wil datZijn heilige Moeder nu meer dan ooit tevoren gekend, bemind en geëerd wordt.
Dit zal ongetwijfeld gebeuren wanneer de uitverkorenen (‘de vrienden van God’),door de
genade en de verlichting van de Heilige Geest, zich de innerlijke envolmaakte praktijk eigen
maken die ik hun later zal uitleggen…
Zij zullen haarmoederlijke zachtheid en goedheid ondervinden…
Zij zullen duidelijk zien hoevol erbarmen zij is en hoezeer ze haar hulp nodig hebben…
Zij zullen beseffendat zij het zekerste, gemakkelijkste, snelste en volmaaktste
middel is om naarJezus Christus te gaan. Met lichaam en ziel zullen zij zich onverdeeld aan
haarovergeven, om zo tegelijk van Jezus Christus te zijn” (55).

Innig verkleefd aan God

Steeds in een apocalyptischetaal omschrijft hij hoe zij, die zich helemaal aan Maria
toevertrouwen, er gaanuit zien: zij worden nieuwe mensen. Zij gaan eenzelfde
omvormingsproces meemakenals de bange apostelen in het Cenakel:
van angstige mannen worden zij onverschrokkenverkondigers.
Let op de krachtige, soms uitdagende beelden her en der uit debijbel geplukt.

“Ze zullen een brandend vuurzijn: als dienaren van de Heer ontsteken zij overal het vuur van de goddelijkeliefde; ze zullen scherpe pijlen zijn in de hand van de machtige Maria, om haar
vijanden te doorboren.Kinderen van Levi zullen ze zijn, degelijk gelouterd door het vuur van
pijnlijke beproevingen en ‘innig verkleefd’ aan God, met in hun hart het goudvan de liefde,
in hun geest de wierook van het gebed en in hun lichaam de mirrevan de versterving.
Voor armen en kleinen zullen zij overal het ‘goede aroom’van Jezus Christus zijn…
Zij zullen wolken zijn, die bij de minste ademtochtvan de Heilige Geest donderend
door de lucht vliegen… Zij zullen ware apostelenzijn van de laatste tijden…
in éénwoord, waarachtige leerlingen van Jezus Christus...” (56-59).

Enkel voor genieën?

Wegens dit taalgebruik zou jezeggen dat Montfort de voeten niet meer op de grond heeft.
In feite, alsrondtrekkend missionaris, richtte hij zich tot het volk zoals het was: zowel
intellectuelen als eenvoudige mensen en hij wekte met succes vertrouwen. Hijtoonde een
weg aan die hijzelf had doorlopen en de mensen zagen dat.
Het was inzijn ogen een misvatting tevreden te zijn met een middelmatig leven
of eenoppervlakkige godsdienstigheid.

In verband met heiligheidciteer ik hier Johannes Paulus II die,
na de vieringen rond het Groot Jubileum, zijn toekomstblik uitdrukt:
“Als je aan een doopleerling de vraag stelt:
‘Wil je gedoopt worden?’, vraag jehem tegelijkertijd:
‘Wil je heilig worden?’
Dit betekent dat je hem hetradicaal karakter van de Bergrede
voorhoudt… Zoals het Concilie het zelfuitdrukte mag men dit volmaaktheidsideaalniet verkeerd opvatten, alsof het een
uitzonderlijke manier van leven zouveronderstellen, slechts
door enkele genieën in de heiligheid haalbaar.
Dewegen naar de heiligheid zijn veelvuldig en op maat van ieders
roeping. Ik dankde Heer die mij de mogelijkheid schonk om in
de voorbije jaren talrijkechristenen zalig en heilig te verklaren.
Hierbij waren er veel leken die heiligwerden in de meest gewone levensomstandigheden.
Het wordt tijd om opnieuw aanallen vastberaden de hoge waarde
van het dagdagelijkse christelijke leven voorte houden…” (NMI 31).

Voor dit dagdagelijkse levenduidt Montfort een weg aan die naar heiligheid leidt − geen
heiligheid die jeleert het hoofd schuin te houden en de handen mooi gevouwen − integendeel
gaat hetom een levenshouding in vereniging met Maria die tot volwassenheid voert,
handen en hart naar God gericht en naar de mensen. Hij zal zeggen dat het eengemakkelijke
weg is, een korte, volmaakte en veilige weg.
Alvorens die aan tegeven zal hij vijf pijlers duiden − fundamenten waarop die weg steunt.
Zij zullen de volgende keer aan bod komen.

Frans Fabry

Vijandschap en 'goed nieuws'

2011-11-01T19:32:00.001+01:00

Hier wordt u een lectuur aangereikt uit het laatste boek van de Bijbel,
namelijk de 'Apocalyps' of 'Het boek van de Openbaring'.

We lezen met u mee in hoofdstuk 12, 1 - 6
en wat verder nemen we u mee naar hoofdstuk 21,1 - 5.

De vrouw, de draak en de twee beesten 12

1 Er verscheen in de hemel een indrukwekkend teken: een vrouw, bekleed met de zon, met de maan onder haar voeten en een krans van twaalf sterren op haar hoofd. 2 Ze was zwanger en schreeuwde het uit in haar weeën en haar barensnood. 3 Er verscheen een tweede teken in de hemel: een grote, vuurrode draak, met zeven koppen en tien horens, en op elke kop een kroon. 4 Met zijn staart sleepte hij een derde van de sterren aan de hemel mee en smeet ze op de aarde. De draak ging voor de vrouw staan die op het punt stond haar kind te baren, om het te verslinden zodra ze bevallen was. 5 Maar toen ze het kind gebaard had – een zoon, die alle volken met een ijzeren herdersstaf zal hoeden –, werd het dadelijk weggevoerd naar God en zijn troon. 6 De vrouw zelf vluchtte naar de woestijn. God had daar een plaats voor haar gereedgemaakt, waar twaalfhonderdzestig dagen lang voor haar gezorgd zou worden.

Een nieuwe hemel en een nieuwe aarde 21

1 Ik zag een nieuwe hemel en een nieuwe aarde. Want de eerste hemel en de eerste aarde zijn voorbij, en de zee is er niet meer. 2 Toen zag ik de heilige stad, het nieuwe Jeruzalem, uit de hemel neerdalen, bij God vandaan. Ze was als een bruid die zich mooi heeft gemaakt voor haar man en hem opwacht. 3 Ik hoorde een luide stem vanaf de troon, die uitriep: ‘Gods woonplaats is onder de mensen, hij zal bij hen wonen. Zij zullen zijn volken zijn en God zelf zal als hun God bij hen zijn. 4 Hij zal alle tranen uit hun ogen wissen. Er zal geen dood meer zijn, geen rouw, geen jammerklacht, geen pijn, want wat er eerst was is voorbij.’

5 Hij die op de troon zat zei: ‘Alles maak ik nieuw!’ – Ik hoorde zeggen: ‘Schrijf het op, want wat hier wordt gezegd is betrouwbaar en waar.’ –

Innig verkleefd aan God

2011-11-01T19:04:00.000+01:00

WG 56 - 57 - 58 - 59

Montfort schrijft in apocalyptische taal hoe zij, die zich helemaal aan Maria
toevertrouwen er gaan uit zien: zij worden nieuwe mensen.
We lezen integraal uit de Ware Godsvrucht:

56. Maar watzullen die dienaren,
slaven en kinderen van Maria zijn?

Ze zullen een brandend vuur zijn:
als dienaren van de Heer ontsteken zij overal het vuur
van de goddelijke liefde(Ps 104,4).
Scherpe pijlen in de hand van de machtige Maria (Ps 127,4),
om haar vijanden te doorboren.

Kinderen van Levi,
degelijkgelouterd door het vuur van pijnlijke beproevingen
en innig verkleefd aan God(Mal 3,5), met in hun hart het goud van de liefde,
in hun geest de wierook vanhet gebed en in hun lichaam de mirre van de versterving.
Voor armen en kleinenzullen zij overal het “goede aroom van Jezus Christus” zijn,
maar voor groten,rijken en hoogmoedigen van de wereld betekenen ze een “doodsgeur”
(2 Kor2,15-16).

57. Het zullenwolken zijn, die bij de minste ademtocht van de heilige Geest donderend
door delucht vliegen (Js 60,8). Zij hechten zich nergens aan,
ze worden nergens dooropgeschrikt, ze maken zich nergens zorgen over,
maar overal doen zij de regenneerdalen van het woord van God en het eeuwige leven.
Zij donderen tegen dezonde en bulderen tegen de wereld.
De duivel en zijn trawanten bliksemen zijneer en met het tweesnijdend zwaard van Gods woord (Heb 4,12) steken zij, tenleven of ten dode, dwars door allen tot wie de Allerhoogste hen zendt.

58. Het zullenware apostelen zijn van de laatste tijden.
De Heer der wonderwerken geeft hunwoord overtuigingskracht om wonderdaden te verrichten
en eervolle buit tebehalen op Zijn vijanden.
Te midden van priesters, kerkelijke bedienaars engeestelijken (V/Ps 67,14),
liggen zijniet wakker vanwege goud of zilverof wat voor zorg dan ook.
En toch hebben zij de zilverkleurige vleugels van eenduif,
om overal heen te gaan waar de heilige Geest hen roept,
met als puredoelstelling de glorie van God en het heil van de zielen.
En waar zij gepreekthebben, laten zij bij hun vertrek enkel het goud na van de liefde,
de“vervulling van heel de wet” (Rom 13,10).

59. Wij weten, inéén woord, dat het waarachtige leerlingen van Jezus Christus zullen zijn.
Innavolging van Zijn armoede, nederigheid, wereldverachting en liefde predikenzij
de enge weg van God volgens de zuivere waarheid van het heilig Evangelie,
en niet volgens de princiepen van de wereld.
Daarbij gaan ze onbezwaard tewerk,
zonder aanzien des persoons en zonder enige sterveling te ontzien,
gehoorte geven of te vrezen, al is hij nog zo invloedrijk.
Hun mond bedient zich vanhet tweesnijdend zwaard van het woord van God.
Met de bebloede standaard vanhet Kruis op de schouder houden zij in hun rechterhand het kruisbeeld en in hunlinkerhand de rozenkrans.
Hun hart is vol van de heilige namen van Jezus enMaria,
en hun hele houding is een weerspiegeling van de eenvoud en verstervingvan Jezus Christus.

Dat zijn dus de uitgelezen mannen envrouwen die zullen opstaan.
Maar Maria roept hen in het leven op bevel van deAllerhoogste,
om Zijn heerschappij uit te breiden
over de goddelozen enafgodendienaars. Wanneer en hoe? God alleen weet het.
Wij kunnen alleen maarzwijgen, bidden, verzuchten en afwachten:
“Vurig hoopte ik” (cf Ps 40,2).

Catechese in de school bij Maria (2)

2011-10-12T20:15:00.000+02:00

Commentaar op de Ware Godsvrucht (14 - 46)

God die voortbrengt

Inde aanzet van deze reeks hebben we vastgesteld hoe Montfort start met deaandacht te vestigen op de verrassende wijze waarop God naar de mensen istoegekomen, namelijk door Maria. Wat kunnen wij daaruit leren? En wat heeft zijmet ons te maken?

"Voortgekomen uit dehanden van de Allerhoogste"

Montfort stelt dat Maria voor de volle honderd procent een schepsel is,helemaal mens zoals jij en ik. Hij gebruikt hiervoor een uitdrukking die jemeermaals in de bijbel aantreft en doet denken aan de vergelijking van God metde pottenbakker bij Jeremia: voortgekomenuit de handen van de Allerhoogste (14). Als de pottenbakker niet tevreden is over zijn werkstuk, kneedt hij deleem opnieuw en herbegint tot hij een vaas heeft die hem bevalt. Zo is Mariavoortgekomen uit de handen van de Allerhoogste, met het doel dat Hij voor ogenhad, de uitvoering namelijk van zijn plan: een nieuwe hemel en nieuwe aardevoor alle mensen tot stand brengen.

De schepping

De 72 boeken van de bijbel vormen één geheel en geven het grootsescheppingsverhaal weer met als apotheose de dood van Jezus en zijn verrijzenis.Vanuit dit inzicht noemt Paulus de verrezen Heer de "eerstgeborene van denieuwe schepping."

Paus Benedictus XVI schrijft in zijnbrief over het Woord van God: “De bijbelse openbaring zit diep geworteld in degeschiedenis. Gods plan is geleidelijk zichtbaar geworden en heeft zichlangzaam in opeenvolgende fases verwezenlijkt, vaak ondanks en doorheen hetverzet van de mensen. God kiest een volk en brengt geduldig de opvoeding ervantot stand.”

“Toen eindelijk de tijd rijp was, heeft God zijn Zoon gezonden, geboren uiteen vrouw”, zo duidt Paulus in zijn Galatenbrief het beslissend moment van deintrede van Jezus in de geschiedenis aan. Het ‘afdalen’ van Jezus en zijn‘opstijgen’ naar de Vader is het onomkeerbare gebeuren in Gods scheppingswerk,en Montfort wijst op de plaats die Maria hierbij had en behoudt: “Wanneer ikuitga van de zaken zoals ze zijn en zie dat God zijn grootste werken heeftwillen beginnen en voltooien door bemiddeling van de allerheiligste Maagd,vanaf het ogenblik dat Hij haar geschapen had, dan mogen wij met een gerusthart aannemen dat Hij in alle eeuwigheid niet van gedragslijn zal veranderen.Hij is immers God: Hij verandert niet van idee of van handelwijze” (15).

Om het ‘afdalen’ van Jezus te verwoorden gebruikt Montfort woorden die rechtstreeks verwijzen naar hetscheppingsverhaal: “God de Zoon is in haar maagdelijke schoot neergedaald als de nieuwe Adam in zijn aards paradijs”…(18).Het gaat duidelijk om de nieuwe schepping. Montfort gaat in op dit gebeuren enroept zijn verwondering uit: “Wat een bewonderenswaardige en onbegrijpelijkeafhankelijkheid van een God”, en prikt al even door naar een van zijnconclusies: als Jezus zich zo afhankelijk heeft gemaakt van Maria, waaromzouden wij er dan voor terugschrikken?

Maria en de Kerk

Om de intieme band tussen Jezus Christus en de gedoopten, te duidengebruikt Paulus het beeld van het lichaam: het gaat om één lichaam, waarvanJezus het hoofd is en de gedoopten de ledematen. Tegen die achtergrond duidt Montfortde band tussen Maria en de gedoopten, de Kerk: “Met Maria en in haar heeft deheilige Geest zijn meesterwerk tot stand gebracht: een mens geworden God. Opdezelfde wijze verwekt Hij nog dagelijks, tot het einde van de wereld, … deledematen van het lichaam van dat aanbiddelijke hoofd” (20). Hij zal dit steedsmeer gaan uitwerken.

Terloops iets over de actualiteit van Montforts visie. Hij beschikte in de18de eeuw natuurlijk niet over de huidige bijbelvertalingen en de modernetechnieken van de exegese, maar zijn conclusies zijn correct. Zo stellen wijvast dat Vaticanum II zijn intuïties over de plaats van Maria en haarwerkzaamheid met betrekking tot de gelovigen niet heeft afgeschreven maar uitgediept.Het is geweten dat de Belgische bisschoppen met hun theologen een belangrijkebijdrage hebben geleverd in het tot stand komen van grote conciliedocumenten.Toen men aan Magister Philips, redacteur van de tekst over Maria, vroeg of hijtoen het geschrift van Montfort bij de hand had, antwoordde hij: ik had hetniet op mijn werktafel liggen maar droeg het mee in mijn hart. In 2003 schreefJohannes Paulus II een speciale brief aan de montfortaanse familie. Hij wees opde nauwe band tussen de intuïties van Montfort en het conciliedocument LumenGentium, en vroeg om bij de mensen het vertrouwen levendig te houden in de moederlijkezorg van Maria.

Vroeger, uit respect voor haar, plaatste men Maria graag hemelhoog. Menonderstreepte ermee de scheiding tussen haar en de zondige wereld. Het wasalsof zij meer thuishoorde bij God dan bij de mensen. Dankzij een aandachtigherlezen van de bijbelse gegevens plaatst Vaticanum II haar in het Godsvolk:zij is niet alleen een eminent lid van de Kerk, maar is tevens met de mensen begaan.Zij trekt met de gelovigen mee op naar de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. “Metmoederlijke liefde draagt zij zorg voor de broeders en zusters van haar Zoondie nog onderweg zijn, en in gevaren en angsten verkeren, tot zij het gezegende vaderland bereiken” (LG 62).

De term ‘uitverkorenen’

Op dezelfde wijze ziet Montfort de plaats van Maria in de Kerk. Om hetonder woorden te brengen grijpt hij naar het opmerkelijke boek Ecclesiasticus, nu Wijsheid van Jesus Sirach genaamd, een joodse schrijver in detweede eeuw voor Christus. Hij wilde zijn geloofsgenoten bemoedigen en daar wasalle reden toe. Inderdaad, van het Joodse volk dreigde niets meer over teblijven. Niet alleen was het land reeds lang door de Syriërs bezet, maarbovendien had de nieuwe koning op het tempelplein in Jeruzalem een groots beeldopgericht ter ere van Zeus en verhinderde er elke andere cultus. Het was voorde overgebleven gelovigen alsof het werk van God met het Joodse volk definitieften einde ging. De schrijver blijft echter geloven dat God zijn in gang gezettewerk zal verder zetten en dat Hij, zoals vroeger, blijft rekenen op enkelen.Hij herneemt hiervoor de term het ‘uitverkoren volk’ en noemt het nu eens ‘Jacob’,dan weer ‘Israël’.

Om Maria te duiden midden tussen de kwetsbare ‘uitverkorenen’ van God puurtMontfort een paar een zinnetjes uit het boek Ecclesiasticus. Ik vertaal de term ‘uitverkorenen’ met de betekenisvolleuitdrukking ‘mijn medestanders’ of ‘mijn vrienden’.

"Daar is uw plaats"

Onze schrijver laat God de Vader tot Maria zeggen: “Vestig u in Jacob.”Daar - midden tussen mijn‘uitverkorenen’, mijn medestanders, mijn vrienden - is uw plaats; wees voor hen een echte moeder (29-30).

En God de Zoon zegt tot Maria: “Israëlzal uw erfdeel zijn.” Ontvang hetGodsvolk als erfdeel, het wordt uw bezit. Draager verantwoordelijkheid voor: “Als een goede moeder moet u henvoortbrengen, voeden, grootbrengen en als grote Meesteres moet u hen leiden,besturen en verdedigen” (31).

God de heilige Geest van zijn kant zegt tot haar: “Schiet wortel in mijn uitverkorenen”… Wees werkzaam in hen. “Laat al uw deugden wortel schieten in mijn‘vrienden’ om ze te doen groeienvan deugd tot deugd en van genade tot genade… Laat Mij met vreugde in hen de wortelsterugvinden van uw onoverwinnelijk geloof, uw diepe nederigheid, uw algeheleversterving, uw verheven gebed, uw vurige naastenliefde en al uw anderedeugden…” (34).

“…Wanneer Maria eenmaal in een ziel heeft wortelgeschoten, dan brengt zij er
wonderen van genade voort zoals zij alleen datkan.” (35).
“…Wanneer de heilige Geest, haar Bruidegom, haar in een zielaantreft dan vliegt Hij erheen,
neemt er volledig zijn intrek en deelt zichovervloedig mee aan die ziel” (36).

Als conclusie

Het kan niet anders dan dat Maria een grote zeggingsschap over de‘vrienden’ van God heeft gekregen, trouwens de geschiedenis getuigt ervan dat Zijhaar taak ter harte neemt (37- 48).

De volgende aflevering zal gaan over Maria en de voltooiing van Gods werk(49-59).

p. Frans Fabry

Nota:

De cijfers tussen haakjes verwijzen naar de nummers in Ware Godsvrucht. LG meteen cijfer verwijst naar het conciliedocument Lumen Gentium.

"Voortgekomen uit de handen van de Allerhoogste" - WG 14

2011-10-12T20:10:00.000+02:00

Verdieping in het artikel: 'Catechese in de school bij Maria' - oktober.

Hier volgt een integraal stukje tekst waarnaar verwezen wordt.
We lezen in de Ware Godsvrucht nr. 14:
14. Ik erken metheel de Kerk dat Maria enkel een schepsel is,
voortgekomen uit de handen van de Allerhoogste, en dat zij dus,
vergeleken bij Zijn oneindige majesteit,
minder betekent dan een atoom of liever helemaal niets.

Alleen Hij is immers “Die Is” (Ex 3,14).
Bijgevolg heeft die verheven Heer, die steeds onafhankelijk en zichzelf voldoende is,
voor het volvoeren van Zijn wilsbeschikkingen
en het manifesteren van Zijn heerlijkheid de allerheiligste Maagd,
absoluut gesproken, niet nodig gehad en ook nu heeft Hij haar niet nodig.
Hij hoeft maar te willen om alles tot stand te brengen.

De Schepping - WG 15 en 18

2011-10-12T20:05:00.000+02:00

Verdieping van de tekst 'Catechese in de school bij Maria'

met artikel 15 en 18 uit 'De Ware Godsvrucht':

15. Wanneer ik echter uitga van de zaken zoals ze zijn
en zie dat God Zijn grootste werken heeft willen beginnen
en voltooien door bemiddeling van de allerheiligste Maagd,
vanaf het ogenblik dat Hij haar geschapen had,
dan mogen wij met een gerust hart aannemen
dat Hij in alle eeuwigheid niet van gedragslijn zal veranderen.
Hij is immers God: Hij verandert niet van idee of van handelwijze (Ps 102,26-28).

18. God de Zoon is in haar maagdelijke schoot neergedaald als de nieuwe Adam

in zijn aards paradijs: Hij wilde er Zijn welbehagen vinden en in verborgenheid
wonderwerken van genade verrichten.
Deze mens geworden God vond er Zijn vrijheid in zich opgesloten te zien in haar schoot;
en Hij heeft Zijn kracht in volle glorie ontplooid met zich te laten dragen door dat meisje. (...)
Wat een bewonderenswaardige en onbegrijpelijke afhankelijkheid van een God!

Maria en de Kerk - WG 20 en LG 62

2011-10-12T20:00:00.000+02:00

Wanneer wij verder lezen in het artikel 'Catechese in de school bij Maria', dan komen we aan de passage: 'Maria en de Kerk'.

Hierbij lezen we wat Grignion de Montfort schreef in de Ware Godsvrucht nr 20:

20. God de heilige Geest is onvruchtbaar in God,
Hij brengt immers geen andere goddelijke persoon voort;
maar door Maria, die Hij tot Bruid heeft genomen,
is Hij vruchtbaar geworden.
Met haar, in haar en uit haar heeft Hij Zijn meesterwerk
tot stand gebracht:een mens geworden God.
Op dezelfde wijze verwekt Hij nog dagelijks,

tot het einde van de wereld, de voorbeschikten, namelijk de ledematen
van het lichaam van dat aanbiddelijk hoofd.
Om Jezus Christus in een ziel voort te brengen
en die ziel in Jezus Christus,
werkt Hij dan ook des te krachtiger naarmate Hij er Maria,

Zijn geliefde en onafscheidelijke Bruid, inniger aanwezig vindt.

Wat verder in de tekst lezen we een stukje uit het Kerkelijk document 'Lumen Gentium'.
We citeren het hier nogmaals:

“Met moederlijke liefde draagt zij zorg voor de broeders en zusters van haar Zoon
die nog onderweg zijn, en in gevaren en angsten verkeren,
tot zij het gezegende vaderland bereiken” (LG 62).

De term 'uitverkorenen'

2011-10-12T19:55:00.000+02:00

Op dezelfde wijze ziet Montfort de plaats van Maria in de Kerk. Om het onder woorden te brengen grijpt hij naar het opmerkelijke boek Ecclesiasticus, nu Wijsheid van Jesus Sirach genaamd, een joodse schrijver in de tweede eeuw voor Christus. Hij wilde zijn geloofsgenoten bemoedigen en daar was alle reden toe. Inderdaad, van het Joodse volk dreigde niets meer over te blijven. Niet alleen was het land reeds lang door de Syriërs bezet, maar bovendien had de nieuwe koning op het tempelplein in Jeruzalem een groots beeld opgericht ter ere van Zeus en verhinderde er elke andere cultus. Het was voor de overgebleven gelovigen alsof het werk van God met het Joodse volk definitief ten einde ging. De schrijver blijft echter geloven dat God zijn in gang gezette werk zal verder zetten en dat Hij, zoals vroeger, blijft rekenen op enkelen. Hij herneemt hiervoor de term het ‘uitverkoren volk’ en noemt het nu eens ‘Jacob’, dan weer ‘Israël’.

Om Maria te duiden midden tussen de kwetsbare ‘uitverkorenen’ van God puurt Montfort een paar een zinnetjes uit het boek Ecclesiasticus. Ik vertaal de term ‘uitverkorenen’ met de betekenisvolle uitdrukking ‘mijn medestanders’ of ‘mijn vrienden’.

Daar is uw plaats

2011-10-12T19:51:00.000+02:00

WG 29 - 31 - 34 - 35 - 36 - 37 - 38 - 39 - 43

Tot slot komen wij bij het hoofdstukje uit het artikel van oktober 'Catechese in de school bij Maria': "Daar is uw plaats". We bieden u hierbij enkele geciteerde artikels aan uit het boekje 'De Ware Godsvrucht':

29. God de Vaderwil tot aan het einde van de wereld kinderen voortbrengen door Maria. Hijspreekt tot haar: “Vestig u in Jakob” (V/Eccli 24,13). Dat wil zeggen: vestiguw vaste woonplaats, uw zetel, in Mijn kinderen, namelijk Mijn uitverkorenen,die door Jakob worden voorafgebeeld.

31. Als een goede moedermoet u hen voortbrengen, voeden, grootbrengen
en als hun Oppermeesteres moet uhen leiden, besturen en verdedigen.

34. God deheilige Geest wil zich uitverkorenen vormen in haar en door haar. “Schiet wortel in Mijn uitverkorenen” (V/Eccli 24,13), zegt Hij tot haar: Mijnbeminde,
Mijn Bruid, laat al uw deugden wortel schieten in Mijn uitverkorenen
om ze te doen groeien van deugd tot deugd en van genade tot genade.
Toen u opaarde leefde en de verhevenste deugden beoefende,
heb Ik in u zoveel genoegengesteld, dat Ik u nog op aarde wens te vinden,
terwijl u toch in de hemel bent.Herschep daarom uzelf in Mijn uitverkorenen.
Laat Mij met vreugde in hen dewortels terugvinden van uw onoverwinnelijk geloof,
diepe nederigheid, algeheleversterving, verheven gebed, vurige naastenliefde,
vaste hoop en al uw anderedeugden. U bent voor Mij nog altijd dezelfde trouwe,
zuivere en vruchtbareBruid: laat daarom uw trouw Mij getrouwen,
uw zuiverheid Mij maagden en uwvruchtbaarheid Mij uitverkorenen en tempels schenken.

35. Wanneer Mariaeenmaal in een ziel heeft wortel geschoten,
dan brengt zij er wonderen vangenade voort zoals zij alleen dat kan.
Zij alleen immers is de vruchtbare maagddie haar weerga nooit heeft gehad
noch ooit zal hebben in zuiverheid envruchtbaarheid.

Maria heeft samen met de heiligeGeest het grootste wonderwerk aller tijden voortgebracht:
een Godmens. Zij zaldus ook de grootste wonderwerken tot stand brengen
die er in de loop van delaatste tijden zullen zijn.
Haar hoogst eigen taak is het de grote heiligen tevormen en op te voeden
die leven zullen tegen het einde van de wereld.
Wantalleen deze uitzonderlijke en wonderbare maagd kan,

in vereniging met deheilige Geest, zo uitzonderlijke enbuitengewone wonderwerken tot stand brengen.

36. Wanneer deheilige Geest, haar Bruidegom, haar in een ziel aantreft
dan vliegt Hij erheen,neemt er volledig Zijn intrek en deelt zich overvloedig mee aan die ziel.
En wel in dezelfde mate waarin zo iemand plaatsingeruimd heeft voor Zijn Bruid.

37. Uit alles watik hier gezegd heb volgen enige voor de hand liggende conclusies:

Ten eerste: Maria moet van God eengrote zeggenschap over deuitverkorenen hebben
ontvangen. Hoe wil zij anders in hen haar intrek nemen,
zoals God de Vader haar opgedragen heeft; en hen als hun moeder vormen,
voedenen voortbrengen voor het eeuwige leven?
Hoe wil zij hen als haaronvervreemdbaar bezit hebben,
hen vormen in Jezus Christus en Jezus Christus inhen?
Hoe wil zij haar deugden wortel doenschieten in hun hart
en de onafscheidelijke gezellin van de heilige Geest zijnvoor al diens genadewerken?
Dit alles kan zij alleen, zeg ik, wanneer zijkrachtens een bijzondere gunst
van de Allerhoogste recht en heerschappij overhun zielen bezit.
Door het feit dat Hij haar gezag verleende over Zijn enige eneigen Zoon
gaf Hij haar dit ook over Zijn aangenomen kinderen;
en niet alleenover hun lichaam, wat niet veel zaaks zou zijn, maar ook over hun ziel.

38. Maria isKoningin van hemel en aarde door genade, zoals Jezus er Koning van is
door Zijnwezen en door verwerving. Welnu, het Rijk van Jezus Christus bestaatvoornamelijk
in het hart, dat wil zeggen het innerlijk van de mens, volgensdeze tekst:
“Het Rijk van God is binnen in ons” (V/Lc 17,21).
Zo bestaat ookhet Rijk van de allerheiligste Maagd in het innerlijk van de mens,
dat wil zeggenin zijn ziel. Vooral daar ontvangt zij samen met haar Zoon meer glorie
dan inalle zichtbare schepselen. Vandaar dat wij haar met de heiligen kunnen noemen:
“Koningin van de harten”.

39. Ten tweede:wanneer het waar is dat de allerheiligste Maagd voor God noodzakelijk is,
meteen noodzaak die men “voorwaardelijk” noemt als gevolg van Zijnwilsbeschikking,
dan is zij nog veel meer noodzakelijk voor de mensen om huneinddoel te bereiken.
Men moet de devotie tot de allerheiligste Maagd dus nietgelijkstellen met vormen van
verering voor andere heiligen. De eerste is immersnoodzakelijker en niet iets overbodigs.

43. Als dedevotie tot de allerheiligste Maagd voor alle mensen noodzakelijk is,
alleen alom hun heil te bewerken, dan geldt dit met nog veel meer reden voor wie
tot eenbijzondere volmaaktheid zijn geroepen.
Ik geloof namelijk niet, dat iemand eenintieme eenheid met de Heer
en een volkomen getrouwheid aan de heilige Geestkan verkrijgen,
wanneer hij niet innig verbonden is met de allerheiligste Maagd
en geheel aangewezen op haarbijstand.

Catechese in de school bij Maria (1)

2011-09-28T21:13:00.000+02:00

Commentaar op de Ware Godsvrucht (1 - 13)

Bijbellezen is niet gemakkelijk.Vooreerst omdat de bijbel geen boek is, maar eerder een bibliotheek, een reekswerken in sterk variërende stijlgenres en vaak in heel verschillende situatiestot stand gekomen. Ze geven het komen weer van God naar de mensen toe, met alsclimax de ‘intrede’ van Jezus in de wereld. Je kan de boeken van dezebibliotheek wetenschappelijk bestuderen, afstandelijk, maar je kan deze boekenook benaderen voor wat ze zijn: het Woord van God, een woord dat een antwoordvraagt, ook in deze tijd. Het is dus kwestie van lezen met een luisterend hart.Dat heeft Montfort bij Maria geleerd. Zelfs meer: bij haar heeft hij dekundigheid verworven om persoonlijk het handelen van God binnen te treden, zelfmee acteur te worden en zo ertoe bij te dragen om Gods grote project verder tezetten. Zijn geschrift De Ware Godsvrucht wordt wereldwijd ervaren als eenconcrete gids om als christen tot volwassenheid te komen en om tot devoltooiing van Gods werk bij te dragen. De taal die hij gebruikt istijdgebonden, maar zijn intuïties zijn perfect Bijbels.

De veelzeggende eerste regel

Doorheen de boeken van de bijbel wijst de Heer er de lezer meermaals op:“uw gedachten zijn niet mijn gedachten.” Deze waarschuwing dien je in hetachterhoofd te houden om de diepgang van de eerste zin van het boekje teontdekken, want wat er staat komt verrassend over, vroeger evenals nu.Inderdaad, haast spontaan beeldt de mens zich een God in die niet bestaat. DeGod van de christenen is daarom een verrassende God: Hij belooft niet minderdan een nieuwe hemel en een nieuwe aarde, en wat blijkt? Om de zwakke mens teredden steunt Hij op mensen. Op dit gegeven baseert hij de ‘godsvrucht’ dieMontfort in zijn boek gaat voorleggen.

Hij steunt op mensen van in het begin. Aan Abraham deed Hij een beloftedie Hij tegenover anderen is blijven herhalen, ‘onder ede’ zo staat ermeermaals, dit om duidelijk te maken hoe ernstig de lezer deze belofte terharte moet nemen. Hij richtte zich tot Abraham met een verstrekkende vraag:laat alles in de steek en vertrek naar een toekomst die Ik u geven zal. Wat diebelofte precies zou inhouden hebben anderen ontdekt, achteraf, toen ze werdingelost. Toen stond iedereen versteld: God die mens wordt en afdaalt totin dediepste mensen miserie, tot in het Golgota van de mensen, om van daaruit depoort van de dood te doorbreken en de weg te openen naar een heel nieuwewerkelijkheid.

Montfort focust zijn aandacht op dit keerpunt in de geschiedenis en schrijft: “Door middel van de allerheiligste Maagd Maria is Jezus Christus in de wereld gekomen en door middel van haar ook moet Hij in de wereld heersen.”

Wat is zo bijzonder in deze aanvangszin? Juist dit: iedereen had zich God anders ingebeeld, namelijk groot, almachtig en vooral onafhankelijk. Door op het Christusgebeuren in te gaan krijg je een nieuw beeld van God en tevens een nieuw beeld van de mens. Wie is God, dat Hij zich zo nederig en nabij opstelt? En wie is de mens dan, dat God zich om hem bekommert? Montfort gaat niet fantaseren en theorieën opzetten. Jezus is de openbaring van God, en de verbondenheid tussen Hem en een mens als wij, het meisje van Nazaret, maakt duidelijk wie wij zijn in Gods ogen. Het menselijk verstand staat stil, wanneer het ernstig de handelwijze van de mensgeworden God overweegt, zo zal Montfort verderop zeggen (139). Maar het is de moeite waard om erop in te gaan, want het gaat om een kerngegeven van ons geloof. Wie is God, en wie zijn wij in zijn ogen?

Een vragende God

Het verstand alleen vindt geen antwoord. Montfort is gaan zoeken in het Woord van God: wat zegt de ‘Totaal Andere’ hierover? Met een luisterend hart is hij bij vele bladzijden uit de bijbel blijven stilstaan en is op zijn beurt gaan ontdekken hoe God anders is dan wij Hem ons inbeelden.

In een ander boek van hem, De Liefde van de eeuwige Wijsheid, vind je korte antwoorden die hij op die vragen gevonden heeft. Ze zijn verrassend, vooral omdat de mens er vaak over klaagt dat hij God niet kan zien, Hem niet kan ontmoeten. Doorheen het Oude evengoed als het Nieuwe Testament hoort Montfort de klachten van God: Hij klopt bij de mens aan, maar er wordt niet opengedaan. “Mens, lieve mensen! Al zo lang probeer Ik je te bereiken; verlang Ik naar je, kijk Ik naar je uit, zoek Ik je met aandrang. Luister toch en kom naar Mij toe. Ik wil je gelukkig maken… Ik bemin die Mij beminnen en al wie Mij met toeleg zoekt, zal Mij vinden en als hij Mij vindt, zal hij alle goeds vinden in overvloed… Geloof nu maar echt dat mijn grootste vreugde erin bestaat met de mensen te spreken en bij hen te verblijven » (LEW 66-67). Hij wil met de mensen spreken en bij hen verblijven. In de Ware Godsvrucht geeft Montfort aan wat voor gevolgen dit verlangen – en het naderhand uitgevoerde plan van God –heeft.

Om dit plan uit de voeren heeft Hij zich van in het begin tot mensengericht zoals Abraham, Mozes, David, en tal van anderen, telkens met de vraag:alsjeblief, wil je met Mij meedoen? Hij koos zorgvuldig mensen uit, zo lezenwij dat Mozes een man ‘naar zijn hart’ was. Maar wie moet dan Maria zijn, wantbij niemand van tevoren is Hij zo nabij gekomen.

Montfort vat zijn catechese aanmet een eenvoudige gedachtegang: dat onbekende meisje uit Nazaret, waarop Goddurfde steunen, moest wel een heel bijzondere mens zijn geweest. Daarom voegtde schrijver van bij de aanvang van zijn boekje aan haar naam twee betekenisvollekenmerken toe: ‘allerheiligste’ en ‘maagd’. Dit duidt op een essentieelgegeven: God is in haar werkzaam geweest en heeft haar geheiligd. Verwijzendnaar de naam die de engel gebruikte bij de begroeting in Nazaret: “vol vangenade”, zal Montfort haar soms de van God vervulde noemen. God is haaroverkomen.

De vraag van de catecheet.

Terwijl zij toch zo beslissend is in het handelen van God, is zijonbekend gebleven, zelfs haar ouders wisten niet wie zij was – zo verondersteltMontfort. Trouwens, de evangelisten zijn uiterst sober als zij over haarspreken… Hoe kan dat? Hij zoekt een antwoord en vindt bij bepaalde schrijverseen uitleg die zou kunnen volstaan. Moesten haar tijdgenoten haar als zodanigherkend hebben, dan zouden zij op een verkeerd spoor zijn gebracht, ze zoudenhaar voor een godin hebben genomen. Achteraf echter is men gaan nadenken enbegonnen heiligen wonderlijke dingen over haar te schrijven. Wereldwijd zijn dechristenen Maria met gebeden en liederen gaan eren. Zij hebben kerken enkathedralen aan haar gewijd, allerhande instituten en verenigingen kregen haarnaam, om haar te eren worden tot vandaag toe stoeten en processies opgezet.Zelfs kinderen loven haar met het eenvoudige Weesgegroet – zo stelt Montfort.

En toch, zo schrijft hij dan, en gebruikt hiervoor opvallend groteletters: over Maria nooit genoeg. Dit lijkt provokerend, maar zijn geschriftzal aanduiden wat hij hiermee bedoelt: zij is niet alleen een uitmuntendvoorbeeld van de perfecte mens, maar heeft tevens van God zelf een zendingmeegekregen en dit is niet, of onvoldoende, bekend. Men betrekt haar niet, ofonvoldoende, bij het christelijk geloof. Christen ben je niet zo maar, je moethet worden en daartoe helpt Maria.

Het volgend artikel zal ingaan op Maria in het handelen van God en haarzending in de Kerk (de nummers 14-46).

Frans Fabry

Nota:

WG is de afkorting voor Ware Godsvrucht;

MG voor Mariageheim;

LEW voor Liefde van de eeuwige Wijsheid.