Pagina's

zondag 8 september 2013

"Jezus, ons enige Leven"


Olivier Maire, smm


"Jezus, ons enige Leven"

Ware Godsvrucht nr. 61-62

Onderrichting gegeven op 7 augustus 2013 door Olivier Maire, smm tijdens de Internationale ontmoetingsdagen in Saint-Laurent-sur-Sèvre.


Aan het begin van het tweede deel van de Verhandeling over de Ware Godsvrucht (cfr. WG230) geeft Montfort vijf fundamentele waarheden, “die licht zullen werpen op de verheven en hecht gefundeerde devotie, die ik bekend wil maken”. (WG60) Deze vijf waarheden zijn “fundamenteel”, in die zin dat zij het fundament zijn van de ware godsvrucht voor de Heilige Maagd; dynamische fundamenten omdat zij het “leven geven” aan even zoveel fonteinen die hun water spuiten. Bij de presentatie van deze vijf fundamentele waarheden, zegt Montfort dat hij ze vooronderstelt (“zal ik verderop aangeven waarin die devotie bestaat. Maar eerst behandel ik enkele basiswaarheden”); het zijn geen vooronderstellingen in de logische betekenis van het woord maar bronnen, zoals de bron de vooronderstelling is van de rivier...  Deze vijf waarheden hebben een vormend karakter want zij geven leven; zij herleiden naar de oorsprong (het is niet toevallig dat de laatste fundamentele waarheid eindigt met het citaat van Gen.3; cfr. WG89; een lichtgevende oorsprong want zij werpen licht op....

Deze vijf fundamentele waarheden zijn:
          1. Jezus Christus is het einddoel (WG61-67)
          2. Wij behoren aan Jezus en aan Maria toe (WG68-77)
          3. Bekleed u met de nieuwe mens, Jezus Christus (WG78-82)
          4. Maria vergemakkelijkt de ontmoeting met Jezus Christus (WG83-86)
          5. Een schat van genade in broze vaten (WG87-89)

Deze waarheden die zorgvuldig genummerd zijn door Montfort (eerste waarheid... tweede waarheid... enz.) en zijn noch volledig (“enkele fundamentele waarheden”WG60) noch gelijksoortig. In feite zijn de eerste twee verbonden met elkaar (“wij moeten besluiten dat wij naar het woord van de Apostel niet onszelf toebehoren. Wij zijn helemaal van Hem” WG68) en zijn van nature “ontologisch” (Jezus-Christus IS; wij zijn niet van onszelf, maar behoren aan Hem) de drie laatsten zijn van een meer existentiële aard (gewoonlijk worden onze beste handelingen bezoedeld en bedorven door de kwade ondergrond in onszelf) de derde waarheid heeft als gevolg dat wij een middelaar nodig hebben bij de enige Middelaar; vierde waarheid (hier volgt een vierde waarheid die uit de derde voortvloeit.WG82) vanwege onze zwakheid en broosheid is het heel moeilijk de genaden en schatten die wij van God ontvangen hebben, in ons te bewaren, vandaar onze toevlucht tot de getrouwe Maagd, vijfde waarheid.

In het beperkte kader van deze conferentie zullen wij slechts spreken over het begin van de eerste fundamentele waarheid (WG61) waarvan hier de tekst:

61.   Jezus Christus onze Verlosser, waarlijk God en waarlijk mens, moet het einddoel van al onze devoties zijn, anders zijn ze onjuist en misleidend.

Jezus Christus is "Alfa en Omega" (Apk 21,6), begin en einde van alles. Naar het woord van de Apostel werken wij alleen maar om "ieder mens tot volmaaktheid te brengen in Jezus Christus" (Ef 4,13). "In Hem alleen immers woont de gehele volheid van de godheid" (Kol 2,9) en alle andere volheid van genaden, deugden en volmaaktheden. "In Hem alleen worden wij gezegend met elke geestelijke zegen" (Ef 1,13).

Hij is de enige Meester om ons te onderwijzen, de enige heer waarvan wij afhankelijk dienen te zijn, het enige hoofd waarmee wij verenigd moeten worden. Wij hebben geen ander model om ons naar te voegen, geen andere geneesheer die ons genezen, geen andere herder die ons voeden moet. Hij is de enige weg die ons moet leiden, de enige waarheid om te geloven, het enige leven dat ons groeikracht moet geven, kortom: ons enige alles in alles dat ons genoeg moet zijn. "Er is onder de hemel geen enkele andere naam gegeven waardoor wij gered moesten worden" (Hnd 4,12) dan de naam Jezus. God heeft ons geen enkel ander fundament gelegd voor ons heil, onze volmaaktheid en verheerlijking dan Jezus Christus. Elk gebouw dat niet op deze vaste rots is gevestigd, is op drijfzand gefundeerd en zal onvermijdelijk vroeg of laat instorten. Iedere gelovige die niet met Hem verenigd is als een rank met de wijnstok, zal afvallen en verdorren, alleen nog maar goed om in het vuur geworpen te worden (Joh 15,6). Buiten Hem is alles slechts afdwaling, leugen, onrecht, nutteloosheid, dood en veroordeling. Maar als wij in Jezus Christus leven en Jezus Christus in ons, hebben wij geen veroordeling te vrezen (Rom 8,1). Noch engelen in de hemel, noch mensen op aarde, noch kwelgeesten in de hel, noch enig ander schepsel kan ons schaden, omdat het ons "niet kan scheiden van de liefde van God, die in Jezus Christus is" (Rom 8,39).

Door Jezus Christus, met Jezus Christus en in Jezus Christus kunnen wij alles: alle eer en glorie brengen aan de Vader in eenheid met de heilige Geest; volmaakt worden en voor onze medemens een goede geur van eeuwig leven zijn.

Deze eerste fundamentele waarheid begint met een christologische bevestiging, een geloofsbelijdenis: “Jezus Christus, waarlijk God en waarlijk mens” ; vervolgens wordt dit laatste gevolgd door een praktische consequentie: “moet het einddoel van al onze devoties zijn, anders zijn ze onjuist en misleidend”.  Wij mogen zeggen dat op dit geloofspunt alle gebed en christelijke levenswijze steunt.....  Buiten deze eerste waarheid van de geloofsbelijdenis, die het doel is van iedere religieuze handeling, is er slechts illusie: anders zouden ze vals en misleidend zijn”. Deze eerste waarheid is dus het criterium van authenticiteit bij iedere devotie.
Deze belijdenis van Christus, waarlijk God en waarlijk mens (karakteristiek van de Christologie van Montfort) is een beschouwing van het mysterie van Christus zoals het begin van de toewijding aan Jezus Christus door Maria getuigt:

          “Eeuwige en mens geworden Wijsheid,
          zeer beminnelijke en aanbiddelijke Jezus, waarlijk God en waarlijk mens,
          enige Zoon van de eeuwige Vader en van Maria, altijd maagd.
          Ik aanbid U diep in de schoot en de heerlijkheid van uw Vader
          gedurende de eeuwigheid,
          en in de maagdelijke schoot van  Maria, uw zeer waardige Moeder,
          in de tijd van uw menswording” (LEW223).

 Deze “dogmatische” of “conciliaire” waarheid over Jezus Christus, leidt als vanzelf naar een bijbelse proclamatie:

          “Jezus Christus is "Alfa en Omega" (Apk 21,6), begin en einde van alles”.

Deze tekst steunt op drie aanhalingen uit het boek Openbaring (Openb.1,8; 21,6 en 22,13) de eerste in het begin van het boek en de twee laatsten tegen het einde..... het alles en totaal omvattende aspect van de uitdrukking (alpha en omega, eerste en laatste, het geheel dus aanduidend met zijn uiterste grenzen) is eveneens karakteristiek voor Montfort; het is voldoende te denken aan de twee grote gebeurtenissen in het leven van Jezus: cfr WG 49-54  WG 1, 13 (eerste komst / tweede komst), 15 (beginnen/voltooien), 19,22 (eerste en laatste mirakel), 158; BB 12.... Dit koppel “begin en einde”, op het niveau van de tijdelijkheid “van de Christus” is een weerkaatsing van een ander koppel dat zich bevindt op het christologisch niveau van de Totale Christus: Hoofd (Voornaamste) en leden cfr WG 20, 21, 22, 32, 33, 35, 36; BB 15; MG 12-13, 16-17).

          “Jezus Christus is "Alfa en Omega" (Apk 21,6), begin en einde van alles”.

Alles begint bij Christus en alles gaat naar hem toe; alles is gecentreerd op Christus. Alles is gericht op Christus als op het uiteindelijke einddoel (volgens deze omslachtige formule). Jezus Christus is de eindterm van al wat bestaat, mysterie van voltooiing en op een heel bijzondere wijze van het menselijk wezen:

Wij werken slechts, zoals de Apostel zegt, om heel de mens volmaakt terug te geven in Jezus Christus

Montfort beschouwt het mysterie van Christus als missionaris, als Apostel (hij haalt hier Col. 1,28 aan).  Christus neemt ons mee in zijn Volheid (cfr Ef 4,13; Ef 3,19; Col 2,9-10; Col 1,19). Hier noemt Montfort zelf zijn unieke apostolische project, dat ook onafscheidelijk een mystiek project is (de volmaaktheid in Jezus Christus).
De missionaire ijver van Montfort komt van deze visie op het mysterie van Christus, die alles in zijn Licht opneemt en waarvan de stralenbreking driemaal het “want” aangeeft die in de tekst volgen en die dus meer zijn dan oorzaken of redenen.....

Want in Hem alleen immers woont de gehele volheid van de godheid" (Kol 2,9) en alle andere volheid van genaden, deugden en volmaaktheden.
          Want in Hem alleen worden wij gezegend met elke geestelijke zegen"

Deze twee eerste keren dat dit  “want” wordt gebruikt wordt het gemarkeerd door “alleen in hem“ en drukken daardoor de volkomen exclusiviteit van Christus uit, ondersteund door talloze teksten van Paulus (cfr Col 1,19; 2,9; Ef 1,3).

Het derde “want” leidt de lange litanie van Christus in waarvan het “onze enige” ons een boeiend rythme geeft:

Want Hij is de enige Meester om ons te onderwijzen, de enige heer waarvan wij afhankelijk dienen te zijn, het enige hoofd waarmee wij verenigd moeten worden. Wij hebben geen ander model om ons naar te voegen, geen andere geneesheer die ons genezen, geen andere herder die ons voeden moet. Hij is de enige weg die ons moet leiden, de enige waarheid om te geloven, het enige leven dat ons groeikracht moet geven, kortom: ons enige alles in alles dat ons genoeg moet zijn. "Er is onder de hemel geen enkele andere naam gegeven waardoor wij gered moesten worden".

De opeenhoping van de titels van Christus is van bijbelse oorsprong (Mt 23,8.10; Joh 10,1-16; 14,6; 1 Kor 11,1; Ef 5,1; 1Tes 1,6; 1 Kor 8,6; Col 1,18) en moet ons niet de repetitie van  “onze” en “wij” laten vergeten.... Wij worden meegenomen in het mysterie van Christus+ zonder hem zijn wij niets, wij bestaan slechts in onze relatie met hem (cfr WG 225)

          Er is geen andere naam onder de hemel gegeven dan de naam Jezus, door hem moeten wij worden gered.

God heeft ons geen enkel ander fundament gelegd voor ons heil, onze volmaaktheid en verheerlijking dan Jezus Christus.

Elk gebouw dat niet op deze vaste rots is gevestigd, is op drijfzand gefundeerd en zal onvermijdelijk vroeg of laat instorten. Iedere gelovige die niet met Hem verenigd is als een rank met de wijnstok, zal afvallen en verdorren, alleen nog maar goed om in het vuur geworpen te worden.

Deze zinnen zouden misschien te absoluut, te overdreven kunnen klinken. In feite laat de stijl de scherpe kant van het woord zien, zo’n zwaard is tweesnijdend.... Maar het zijn toch allemaal woorden uit de Schrift: Hand.4,12; 1Kor 3,11; Mt 7,26.27; Joh 15,6 .


Buiten Hem is alles slechts afdwaling, leugen, onrecht, nutteloosheid, dood en veroordeling.

Deze zin die in het handschrift hier volgt is doorgehaald door een onbekende hand... en is in onze uitgaven ongelukkigerwijs weggelaten. Een zeer gelijkende tekst bevindt zich in LEW:

Laten wij ons houden bij Jezus Christus, de eeuwige en mens geworden Wijsheid. Buiten Hem is er enkel dwaling, leugen en dood. Ik ben de weg, de waarheid en het leven. (LEW 89 en Joh 14,6)

De lijst van voorafgaande ontkenningen in hun “nee” leidt onherroepelijk tot een veroordeling om zonder Jezus te leven, tot totale ontkenning. Dit “buiten hem” is een absolute tragedie....Tot dit niets gekomen, roept Montfort zijn kreet: het scherpe “als” van de hoop, voorafgegaan door dit “maar” om de vloek af te wenden van een leven zonder Jezus en het “leven in Jezus” te onderstrepen

Maar als wij in Jezus Christus leven en Jezus Christus in ons, hebben wij geen veroordeling te vrezen. Noch engelen in de hemel, noch mensen op aarde, noch kwelgeesten in de hel, noch enig ander schepsel kan ons schaden, omdat het ons "niet kan scheiden van de liefde van God, die in Jezus Christus is"

Er is nog steeds niets beweerd wat niet in de schrift gefundeerd zou zijn: Montfort haalt Rom. 8, 1, 38. 39 aan. Dit “niet-gescheiden-zijn” van Christus wordt opeen duidelijke manier aangetoond in de schriftuur-tekst door de concentrische structuur die Montfort bijzonder waardeert om een onafscheidelijke band aan te geven:

                        “Als wij in Jezus Christus zijn en Jezus Cristus in ons”

Jezus Christus staat centraal in deze structuur : een mooi voorbeeld dat het christocentrisme van Montfort toont.

Deze concentrische structuur laat eveneens onze relatie en onze totale afhankelijkheid die wij van Christus hebben en waarvan het meest opmerkelijke voorbeeld Maria zelf is:

“Hier wend ik mij een ogenblik tot U, beminnelijke Jezus, om mij bij Uw goddelijke Majesteit liefdevol te beklagen over het feit dat de meeste christenen, zelfs de geleerdsten, niet de noodzakelijke band kennen tussen U en Uw heilige Moeder.
Heer, U bent altijd met Maria en Maria is altijd met U. Zij kan niet zonder U, want anders zou zij ophouden te zijn wat zij is. Zij is door de genade zozeer omgevormd in U, dat zij niet meer leeft of bestaat. U alleen, Jezus, leeft en heerst in haar volkomener dan in alle engelen en zaligen. [....]  Zij is zo één met U, dat men nog eerder het licht zou kunnen scheiden van de zon en de hitte van het vuur. Of nog sterker: men zou eerder alle engelen en heiligen van U kunnen verwijderen dan de van God vervulde Maria”. (WG 63)

“Deze zegswijze duidt ook het best de innige vereniging aan die er tussen Jezus en Maria bestaat. Zij zijn zo innig verenigd, dat de een geheel opgaat in de ander: Jezus is helemaal in Maria, en Maria helemaal in Jezus. Of nog beter gezegd: zij leeft niet meer, maar Jezus alleen leeft geheel in haar. Men zou eerder het licht kunnen scheiden van de zon, dan Maria van Jezus. Wij kunnen de Heer dus Jezus van Maria noemen, en de heilige Maagd: Maria van Jezus” (WG 247).

Onze vereniging met Christus is de “de noodzakelijke band” die ons het bestaan geeft.... . Maria is dus het model van het leven in Christus.

Tenslotte eindigt onze tekst met een quasi liturgische formule, genomen uit het Eucharistisch gebed:
“Door Jezus Christus, met Jezus Christus, in Jezus Christus, kunnen wij alles: alle eer en glorie brengen aan de Vader, in de eenheid van de heilige Geest; volmaakt worden en voor onze medemens een goede geur van eeuwig leven zijn”.

Maar in deze aanhaling van de eucharistische doxologie, zijn we gestopt in ons vuur om “Amen” uit te roepen. Montfort eindigt met twee toevoegingen: volmaakt worden en voor onze medemens een goede geur van eeuwig leven zijn. Het eerste is een antwoord op de uitnodiging van de Apostel om iedere mens volmaakt te laten worden in Jezus Christus (deze eerste toevoeging doet dienst als bijsluiter met het citaat van Col. 1,28). De tweede (een vrij citaat uit 2 Kor. 2,15-16) nodigt ons uit op onze beurt apostel te worden. Zo vindt het fundament van de montfortaanse spiritualiteit zijn voltooiing in de apostolische missie.
  
Pater Olivier Maire s.m.m.

dinsdag 13 augustus 2013

Montfort en La Séguinière

La Séguinière ligt in het departement Maine-et-Loire – 49 – Arrondissement Cholet

Algemeen


La Séguinière ligt op de rivier de Moine die de grens vormt tussen de historische provincies Anjou et de Poitou. Tot in de 19de eeuw leefde de bevolking vooral van de landbouw en de veeteelt. Sedert de 20ste eeuw, met de industrialisatie in de buurt van Cholet,  zijn er vooral textiel- en schoenfabrieken bijgekomen waardoor voor de inwoners een nieuwe bron van tewerkstelling ontstond. 
Het dorp telt drie merkwaardige gebouwen. Dit zijn de oude brug, de kerk Onze-Lieve-Vrouw-ten-hemel-opgenomen en de kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Eindeloos Geduld.
De oude brug uit de 15de eeuw, is in de Montfortaanse geschiedenis een plek waar twee grote vrienden elkaar ontmoet hebben, namelijk de pastoor van de parochie Keating en Montfort. Van deze ontmoeting bestaat ook een glasraam dat je kan zien in de parochiekerk.
De Kerk van Onze-Lieve-Vrouw-ten-hemel-opgenomen is gebouwd op de plek waar voordien een eenvoudig kerk stond uit de 11de eeuw.  (lees verder voor méér informatie) 
Fontein van de doden
Halfweg de weg tussen de parochiekerk en de kapel is een bron waarboven een kleine kapelletje staat met een beeldje van Montfort.  
Deze bron draagt de naam ‘Fontein van de doden’ en er staat een beeldje bij de fontein zelf met de naam Onze-Lieve-Vrouw van Troost. Het zou in 1947 gebouwd zijn.
Vanwaar de naam ‘ Fontaine des morts’?  Dit zou een oude Middeleeuwse traditie zijn uit het Oosterse Christendom om in de buurt van een kerkhof een doodslantaarn of een dodenfontein te plaatsen. Deze fonteinen werden ook door de buurtbewoners gebruikt toen er nog geen waterleidingen waren.
Een derde monument in dit dorp is de kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Eindeloos Geduld. Het koor van deze kapel dateert uit de 12de- 13de eeuw. (lees verder voor méér informatie) 

Montfort en La Séguinière (beknopt verhaal vanaf 1713)


Glasraam Montfort en Keating
Montfort wou naar Parijs gaan en heeft onderweg meerdere missies gepreekt. Zo is hij ook aangekomen in La Séguinière. Hij kende er de pastoor die afkomstig was uit Ierland en Keating heette, maar hier zei men « Kentin ». Hij was ongetwijfeld een buitengewoon man want Montfort noemde hem “een priester naar mijn hart”. Ze hadden elkaar ontmoet in het hospitaal St Louis in La Rochelle, waar Keating aalmoezenier was. Keating had dus de activiteiten van Montfort in La Rochelle gezien en gehoord, en zijn diepe sympathie voor Montfort waren aangewakkerd. Toen de bisschop van La Rochelle priester Keating benoemde tot pastoor van La Séguinière had Montfort hem beloofd om hem te komen bezoeken en mogelijks verzekerd om een missie te preken in de nieuwe parochie van zijn vriend. Een glasraam in de parochiekerk herinnert aan de ontmoeting van de twee vrienden op de oude brug.
De missie had het grootste succes. Montfort had zijn rijpe en ervaren leeftijd als missionaris bereikt. Ook werkte hij in La Séguinière samen met priester Keating die van hetzelfde hart en dezelfde mening was als hijzelf. 
De brug over de Moine
In La Séguinière stichtte Montfort een Broederschap van de Rozenkrans. 
Vervolgens heeft hij een oude kapel gerestaureerd samen met vrijwilligers. 
Daarna kreeg de parochie als cadeau een mooi beeld van de Maagd Maria dat hij eigenhandig gesculpteerd had. 
Vooraleer de parochie te verlaten heeft Montfort beloofd om later nog eens terug te komen… op voorwaarde dat men trouw bleef aan het bidden van de Rozenkrans. 
Dit heeft hij ook gedaan, een jaar vóór hij overleed in St Laurent-sur-Sèvre.

De kerk Onze-Lieve-Vrouw-ten-hemel-opgenomen


De parochiekerk O.-L.-Vrouw-ten-hemel-opgenomen
De Kerk is gebouwd op de plek waar voordien een eenvoudig kerk stond uit de 11de eeuw. Ze is doorheen de tijden omgebouwd en nog een laatste keer vernieuwd tussen1858 en 1860. In 1970 werd ze geklasseerd tot historisch monument en dit is grotendeels te danken aan de glasramen die er zijn. Zij verwijzen naar de grootste momenten in de geschiedenis van het dorp en van deze regio zoals de oorlog in de Vendée en de passages uit het leven van de heilige Montfort.
We starten het bezoek achteraan in de kerk aan de rechterkant.
1. Het eerste glasraam herinnert ons aan de heldhaftigheid van de christenen tijdens de Vendéese oorlog. Men toont ons ‘het veld van de martelaren in Avrillé’, met de namen van 6 dames die gefusilleerd worden. 
2. Het tweede glasraam toont ons Montfort die, nadat hij de kapel heeft gerestaureerd, een grote processie organiseert ter ere van Onze-Lieve-Vrouw van eindeloos geduld. 

3. Het derde glasraam brengt ons terug naar de tijd van de revolutie waar de christenen hun geloof in het verborgene beleefden.  Een opschrift op het glasraam vertelt ons “de stille mis van Moulinard door pastoor Buchet bij dageraad “. Het evenement dateert zich in 1794.
Glasraam "de stille mis"

4. Het vierde glasraam vertelt over de heuglijke ontmoeten tussen Montfort en zijn vriend pastoor Keating in 1713 op de brug. Wil ook aandacht geven aan het geschenk dat Montfort in de handen houdt en dat hij aan zijn vriend (en zo ook aan de parochie) schenkt. 
5. Het vijfde glasraam situeert ons opnieuw in volle revolutietijd en toont het grote moment wanneer Bonchamp  gekwetst wordt tijdens het gevecht in Cholet en nog uitroept voor hij sterft: “geef genade aan de gevangenen”  
In het koor merken we een herinneringsplaat: « In herinnering aan de gedode mannen, de vrouwen en de kinderen van deze parochie die getuigden van hun geloof”, vervolgens citeert men hier ook twee namen van priesters. 
Het retabel aan het zijaltaar is ter ere van de H. Hubertus.
De glasramen van het koor :
     In het midden: de kroning van Maria 
     Rechts: de annuntiatie – de boodschap van de engel aan Maria 
     Links: het dagelijkse leven in Nazaret.
Wij vervolgen het lezen van de glasramen aan de andere kant.
glasraam nr 3 "middernachtmis"
1. Het eerst glasraam toont ons opnieuw een scene uit de tijd van de revolutie: een groot kruis en de tekst: “Liever sterven dan verraden” (het geloof verraden).
2. Het tweede glasraam herinnert ons aan de stervende Montfort in St Laurent die zegt: “Tussen de Zoon en de Moeder heb ik niets te vrezen”. 
3. Het derde glasraam berust niet op een gekend feit en is een denkbeeldig scenario. Hetstelt de verkondiging voor van het Goede Nieuws zoals het gaan naar de Kerstnachtmis ondanks alles zoals terreur, ruïnes… Ondanks alles, is het Kerstmis, is God-met-ons. 
4. Een vierde glasraam toont als het ware een echo op de evangelisatie van Montfort : « Ik wil een beeld (van de Maagd Maria) op alle kruispunten van de wegen ». 
5. Het vijfde glasraam is ter ere van de hostie – H. Sa
crament. Het is evident dat het woord ‘hostie’ verwijst naar de Eucharistie, maar hier wordt verwezen naar de missie van elke christen. Zoals de Heilige Paulus zegt: “Wijdt uzelf aan hem toe als een levende, heilige offergave” (Rom. 12,1). 
Een laatste glasraam boven de inkomdeur drukt een kreet uit van de christenen tijdens de revolutie.

De kapel van Onze-Lieve-Vrouw van Eindeloos Geduld.

De absis van de kapel
Het koor van deze kapel dateert uit de 12-13de eeuw. Ze is toegewijd aan Maria-Magdalena en maakte deel uit van de priorij van St Laurent-des Gâts de la Romagne. De huidige afmetingen van het gebouw dateren uit 1713. Naar aanleiding van een grote missie die Montfort hier preekte, liet hij de kapel restaureren. Deze kapel herbergt het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Eindeloos Geduld. Het is een beeld van de Maagd Maria gemaakt door Montfort uit een tak van een perenboom dat hij vond in het dorp. De muurpanelen behandelen vooral de geschiedenis van deze kapel. Voorts is hier ook het hart begraven van pastoor Cribier. Hij liet deze kapel in de 19de eeuw restaureren.
Bij het binnenkomen aan de rechterkant is een muurplakkaat dat uitleg geeft over Montfort en de eerste restauratie die uitgevoerd werd. Daartegenover is een andere plakkaat dat allusie maakt op de restauratie die gebeurd is in de 19de eeuw.
O.-L.-Vr. van eindeloos geduld
De absis van de kapel is het oudste deel van dit gebouw. Daar bevindt zich het beeld van Onze-Lieve-Vrouw van Eindeloos Geduld. We merken op dat de Maagd duidelijk zichtbaar een gebaar maakt: zij geeft haar Jezus aan… de bezoeker, de pelgrim,… om Jezus aan te nemen en Hem verder te dragen in de wereld.
Het kruisbeeld in de absis is het werk van Charles du Plessis en dateert uit de 16de eeuw. Het heeft een Karolingische of Romaanse of Byzantijnse inspiratie.
Aan de zijmuur links bij het binnenkomen is een meerkleurig beeld te zien. Het is Onze-Lieve-Vrouw-van-de-drie-Ave-Maria’s. Het beeld komt uit de basiliek 'Notre-Dame de la Trinité' te Blois.
Achterin de kapel zien we een Kruisweg. Hij is van recentere makelij en eveneens vrij merkwaardig.

Gebed tot Onze-Lieve-Vrouw van Eindeloos Geduld

Gebed gebaseerd op Kantiek 145

Kantiek 145 werd door de H. Montfort geschreven
ter ere van Onze-Lieve-Vrouw van Eindeloos Geduld.

Maria, Moeder van eindeloos geduld,
bij U zoek ik mijn toevlucht,
kom mij te hulp in mijn lijden en klagen van elke dag.

Bevrijd mij uit mijn nood
of laat mij groeien in geduld.
Sta mij bij want U kunt mij genezen,

U kunt de keten die mij in mijn lijden vasthoudt, verbreken.
Op U stel ik al mijn hoop.
Wil in Uw barmhartigheid mijn lijden verlichten
of mij het geduld geven om mijn lijden te dragen.

Maria, Moeder van eindeloos geduld,
toeverlaat van misdadigers,
U geneest wie ongeneeslijk is,
U steunt de ongelukkige,
de armen en de verlamden,
op U stel ik al mijn hoop.

Aan U vertrouw ik mij toe,
laat niet toe dat het Kwade mij bekoort
en mij onder druk zet.

Maria, Moeder van eindeloos geduld,
op U stel ik al mijn hoop.

Oorsprong : Cantique 145 – En l’honneur de Notre-Dame-de-toute-Patience 

zaterdag 18 mei 2013

Geraakt door de nederigheid van God



Geraakt door de nederigheid van God

Spiritualiteit in de lijn van Louis-Marie Grignion de Montfort


Tekst van de lezing uitgesproken tijdens de boekpresentatie op 25 maart 2013 door pater Frans Fabry



Mariadevotie en het boek van Wiel Logister

Het beeld van Maria en mijn eigen benadering van de Mariadevotie

‘Mijn eigen benadering’: daaronder versta ik de benadering van de Mariadevotie van Montfort zoals ik ze zie. Ook dit, ik beperk mij hoofdzakelijk tot het boekje De Ware Godsvrucht, terwijl je eigenlijk het geheel van zijn geschriften, en ook zijn levenswijze, aandachtig moet bekijken om zijn geschriften, en ook zijn levenswijze, aandachtig moet bekijken om zijn pedagogie te ontdekken. Want veel meer dan een theologie, reikt Montfort een pedagogie aan, een manier om op jouw beurt de weg van Jezus en van Maria te gaan.

Het jargon van Montfort is niet gemakkelijk. Zelf zegt hij dat hij zich tot armen en eenvoudigen richt, maar de ervaring wijst uit dat hij een taal gebruikt die menigeen doet struikelen. Johannes Paulus II, die de Ware Godsvrucht zeer hoog in het vaandel droeg (tot in zijn wapenschild), waarschuwt voor de ‘barokke taal’ van Montfort. Hij geeft geen strikt wetenschappelijke uiteenzetting maar hanteert een taal van een vurige volksmissionaris die soms zonder meer van de ene stijlvorm naar de andere overschakelt. Die vurigheid spruit voort uit zijn geraakt zijn door God, hij heeft zo iets als Paulus meegemaakt, die van zichzelf zegt dat hij ‘gegrepen’ is door Jezus Christus.

Naar aanleiding van deze Godservaring, roept hij in LEW naar Jezus: “Hoe wilt Gij dat ik zwijg”. Het is zijn heilige overtuiging dat God nog steeds bezig is met zijn belofte uit te voeren. Het Evangelie is niet af. Het Goede Nieuws is een gebeuren, tot vandaag toe. Zoals God een eerste maal in de wereld is gekomen, zo doet Hij dat nog dagelijks en Hij blijft dat doen. Dit is het leidmotief doorheen de Ware Godsvrucht, het is tevens het kader waarin al zijn geschriften en heel zijn handelen geplaatst staan.
Merkwaardig genoeg is dit schrijven pas 127 jaar na zijn dood ontdekt (in de helft van de 19de eeuw) en is heel vlug een wereldbestseller geworden. Bovendien, vrij recent, noemde Johannes Paulus II het een ‘klassieker in de mariale spiritualiteit’. Het is onze plicht er zorgvuldig mee om te gaan.

Eerst iets over de titel van het boek

Met losse citaten uit De Ware Godsvrucht kan je alle kanten op, in de ene richting zowel als in de andere en dat gebeurt ook. Ik ga er nu niet op in. Wel wil ik aanhalen dat velen verkeerdelijk denken dat bij Montfort (en ook bij de montfortanen) Maria in het centrum van de aandacht staat, terwijl Jezus Christus en de komst van het Rijk Gods zijn denken overheersen.

Bij de ontdekking van het handschrift stelde men vast dat de eerste (en ook de laatste)
Oirschot
bladzijden waren weggescheurd. Het was een bundel zonder titel. De bisschop van Luçon, onder de indruk van het geschrift, gaf aan zijn seminariedirecteur de opdracht om het te drukken. Deze heeft een titel bedacht die velen op een verkeerd spoor heeft gezet: “Verhandeling over de Ware Godsvrucht tot de heilige Maagd”. Het boek is namelijk geen verhandeling. De goede man was waarschijnlijk getroffen door de bladzijden waar Montfort  het over ‘ware’ devoties heeft tegenover onechte. Letterlijk heeft hij het over “fausses dévotions”, devotievormen van hen die slepen met gebeiteld hout en goeden aanbidden die niet bestaan. Een ander spijtig gegeven is dat deze titel de volle aandacht trekt op Maria. Dit terwijl Montfort zelf, terloops, een belangrijke tip aanreikt: ‘Voorbereiding op het Rijk van Jezus Christus’ (227). De recente uitgaven gebruiken deze zinsnede als ondertitel.

De komst van Jezus Christus, daar gaat het bij Montfort over. Om te achterhalen wie die Jezus van Nazaret is en wat Hij wil, is Montfort te rade gegaan bij de theologen van zijn tijd (vooral die uit de Franse school) en is als het ware de Bijbel ingedoken, niet in een of ander van de 72 boeken maar in de Bijbel als geheel.

Hoe hij daartoe gekomen is, de weg ernaar toe, is een ander verhaal. Maar het is hem duidelijk geworden dat het Eerste en het Tweede Testament één geheel vormen en dat je het Tweede Testament pas ten volle begrijpt vanuit de perspectieven die het Eerste Testament opentrekt.

De Bijbelse achtergrond

De  Ware Godsvrucht is geen gewoon devotieboekje en zeker ook geen exegetische studie. Maar cijfers kunnen je toch verbazen: het handschrift telt 160 bladzijden waarin je 140 expliciete Bijbelcitaten vindt, meestal uit het Eerste Testament. Daarenboven verwijst hij nog naar 300 andere passages, meestal uit het Tweede Testament. Tel maar op… Het is een merkwaardig gegeven en het vergemakkelijkt het lezen ervan zeker niet. Bovendien doet de schrijver niet aan exegese.

Oirschot
Al deze bladzijden doen hem God ervaren als degene die zich tot hem richt, zich aan hem openbaart. God is voor hem hoe langer hoe meer de Nabije geworden, zoals ook Wiel God duidt. God wil redden. Hij is niet de machtige God in een verre hemel, maar een nederige God die de hand uitsteekt naar de mens en dat niet alleen, Hij vraagt hem om vrije medewerking.

De vragende God kreeg bij Montfort de volle aandacht enerzijds en anderzijds de reactie van de bijbelmensen die in feite met mondjesmaat antwoorden. Inderdaad, niet allen hebben volmondig ‘ja’ geantwoord, enkelen wel. Denk aan Abraham, aan Mozes, Samuel, David, enz. enz. denk aan Maria. Telkens toen God zich tot hen richtte, was het met een vraag. De grote Bijbelfiguren, zij die God geholpen hebben om stappen vooruit te zetten, gaven allen hetzelfde antwoord: “Hier ben ik…”. In de Hebreeënbrief spreekt Jezus, bij zijn intrede in de wereld, diezelfde radicale woorden “Hier ben ik”. Bij Montfort is dit overduidelijk: God wil een van mensen ‘afhankelijke’ God zijn.

In LEW zien we hoe levensecht de Schriften voor hem wel geworden zijn:

65. Deze eeuwige en bovenal beminnelijke schoonheid verlangt zo hevig naar de vriendschap van de mensen dat Zij er, om hen te overtuigen, een apart boek over geschreven heeft. Zij drukt daarin uit wie Zij is en hoeveel Zij van de mens houdt. Het is net een brief van een verliefde aan haar vriend, uit op zijn liefde. Haar verlangen naar het hart van de mensen is zo intens, haar zoeken van hun vriendschap zo innig, het lokken en beloven zo verliefd, dat je bij het horen van die taal zou zeggen niet met de Vorstin van hemel en aarde te doen te hebben, maar met iemand die de mens nodig heeft om gelukkig te zijn.

Bijbellezen hoorde Montfort Gods stem, een woord dat nederig wacht op een wederwoord.

68. Lieve mensen, luister dus naar Mij. Gelukkig wie mijn wegen gaan. Ga in op mijn onderricht, wees verstandig en trek het u aan. Gelukkig wie naar Mij luistert en dag na dag bij mijn huis waakt en zich aan mijn deur ophoudt…

Hij schrijft zijn ervaring uit en tegelijk komt het Godsbeeld dat hij heeft naar boven:

69. Na al die tedere en uitnodigende woorden om de vriendschap van de mensen te winnen, vreest de Wijsheid toch nog dat – omwille van haar schittering en vorstelijke majesteit – ontzag voor Haar hen belet om tot Haar te naderen. Daarom laat Zij hen weten dat Zij gemakkelijk kan benaderd worden, dat Zij zich gemakkelijk vertoont aan wie Haar liefhebben, dat Zij voorkomend is voor wie Haar verlangen, dat Zij de eerste is om zich te laten zien en dat wie ’s morgens vroeg opstaat om Haar te zoeken, Haar zonder veel moeite zal vinden, want hij zal Haar zien zitten wachten aan zijn deur.

God is een en al relatie. De Bijbel is een liefdevolle roep die op een antwoord wacht. Met sprekende beelden doet Montfort in WG 240 een vurige oproep tot zijn lezer:

“Laten wij onze voeten in de eervolle boeien van Jezus steken, en onze nek in zijn gareel. Laten wij onze schouders eronder zetten en de Wijsheid, dat is Jezus Christus, dragen en niet verveeld zijn met zijn ketenen”.

Het thema van de uitverkiezing

Onophoudelijk kom je zowel in het Eerste en als in het Tweede Testament de term
Oirschot
‘uitverkiezing’ tegen. Hij krijgt bij Montfort vanuit zijn visie op het doopsel een bijzondere draagkracht. Het was hem namelijk opgevallen dat God altijd op dezelfde manier handelt:
“Denkend aan vele anderen, richt Hij zich tot enkelen, en als zij ‘ja’ antwoorden, dan geeft Hij hun een zending mee.”

Als Hij mensen uitkiest is dat niet om hen met gunsten te overladen, maar met een vraag: wil je mijn knecht zijn. Dat is de vraag die bij het doopsel gesteld wordt. God vraagt partners om Hem te helpen zijn werk uit te voeren. Vandaar het toewijdingsgebed van Montfort, een hernieuwen van de beloften bij het doopsel uitgesproken met aan Maria de vraag om bijstand te krijgen en er dag na dag trouw aan te zijn.
Doorheen het hele Bijbelverhaal, in de rij van Gods uitverkorenen (Abraham, Mozes, Samuel, David, Jesaja, Jeremia, enz. enz.) valt Maria op. Het “Hier ben ik” van haar is van heel bijzondere aard geweest. In zijn Galatenbrief duidt Paulus Maria als scharniermoment aan: “Toen de volheid van de tijd gekomen was…” toen is God op een heel bijzondere wijze de wereld ingetreden. Het Woord is vlees geworden, zo drukt Johannes het uit.

Met de twee Testamenten voor de geest concludeert Montfort.

22. De gedragslijn die de drie Personen van de allerheiligste Drie-eenheid hebben gevolgd tijdens de menswording, namelijk de eerste intrede van Jezus Christus, houden zij dagelijks onzichtbaar aan in de heilige Kerk. En tot het einde van de tijd, namelijk tijdens de laatste intrede van Jezus Christus, zullen zij daaraan trouw blijven.

15. Wanneer ik echter uitga van de zaken zoals ze zijn en zie dat God Zijn grootste werken heeft willen beginnen en voltooien door bemiddeling van de allerheiligste Maagd, vanaf het ogenblik dat Hij haar geschapen had, dan mogen wij met een gerust hart aannemen dat Hij in alle eeuwigheid niet van gedragslijn zal veranderen. Hij is immers God: Hij verandert niet van idee of handelwijze.

1. Door middel van de allerheiligste Maagd Maria is Jezus Christus in de wereld gekomen en door middel van haar ook moet Hij in de wereld heersen.

In LEW vat Montfort haar uitverkiezing als volgt weer:

105. Toen eindelijk de tijd voor de verlossing van de mensen was aangebroken, bouwde de eeuwige Wijsheid zelf een huis, een verblijf Haar waardig. Zij schiep en vormde in de schoot van de heilige Anna de godwaardigde Maria. En Zij deed dat met meer vreugde dan waarmee Zij het heelal had geschapen.

Nazaret
Zij heeft dat niet aan haarzelf te danken, maar aan de werkzame God. De lange weg door God met mensen afgelegd sinds Abraham, heeft geleid tot een meisje in de Kleine Rest, Maria. Haar afbeelding in de zuidfaçade van de aankondigingsbasiliek in Nazaret is sprekend: het jonge meisje toont aan iedere voorbijganger haar lege handen. Niet omdat zij zoveel omhanden had is zij door God uitverkoren, zij had niets achter de hand, maar stond radicaal open voor de vragende God. Om haar ja-woord uit te drukken, laat de beeldhouwer haar kleed niet tot op de enkels komen, maar tot halfweg het onderbeen, zodat je duidelijk ziet dat zij een stap vooruit zet, dat ze ingaat op de vraag en het Bijbelse antwoord geeft op de vragende God: ‘Hier ben ik’.

Sinds je doopsel hoor je tot Gods uitverkorenen. Dat God tot bij jou wil komen, wie je ook bent, is een uitdagend teken van zijn nederigheid. Het verstand slaat tilt als het er serieus over nadenkt, zo zegt Montfort in verband met het incarnatiegegeven.

Maria is de nederige partner van de nederige God

God wil naar de mensen komen en nog steeds op dezelfde wijze: Jezus moet voortdurend mens worden. En dat kan alleen, zo redeneert Montfort, in de mate waarin we op de grote bijbelfiguren lijken. En onder al die figuren is de nederige Maria de meest bijzondere. Uit zijn Bijbellezing trekt Montfort een belangrijke conclusie: de uitverkorenen van vandaag moeten nu zoals vroeger innerlijk gevormd worden, zo zegt hij, dat gebeurt door de doopgenade. Gedoopt worden is vol raken van God, zo drukt Wiel het uit, vervuld raken van Gods verlangen om bij de mensen te zijn.

Om zover te komen reikt Montfort een reeks tips aan, waarvan de belangrijkste ongetwijfeld de 30-daaagse voorbereiding is op een bewust ja-woord aan de vragende God. Het derde hoofdstuk in het boek van Wiel heeft als titel “de weg van Jezus”, het volgende: “De weg van Maria”, dan volgt “De weg van Montfort”, en dan? … Jouw weg moet je zelf schrijven en die begint met een bewust contract met God om verbondsmens te worden, Gods partner.

Met realisme voegt Montfort eraan toe dat je jezelf niet te hoog moet inschatten, je bent niet sterker dan de eerste leerlingen. Jezus heeft dat voorzien en gaf Maria, die staande is gebleven in haar geloof en haar toewijding aan Hem, de opdracht moeder te zijn voor de wankelende leerlingen. Vanuit zijn ervaring reikt Montfort een rij middelen aan die je helpen Maria bij je vallen en opstaan te betrekken. Vanuit zijn Bijbellezing is Montfort ‘gods-dienstig’ geworden Maria is voor hem niet alleen een voorbeeld geweest, maar vooral een efficiënte hulp om zijn dienstwerk te vervullen, en dit ten voordele van vele anderen.

Frans Fabry